ZÜRİH – Yeni bir araç satın aldığınızda gizli kusurların bulunmadığı varsayılır ve olası arızalar garanti kapsamında satıcı tarafından giderilir. Ancak ikinci el araç piyasasında durum tamamen farklıdır. İsviçre merkezli Nau.ch’de yayımlanan habere göre, kullanılmış araçlar çoğu zaman “olduğu gibi” satılmakta ve bu da alıcı için ciddi riskler doğurabilmektedir.
Yeni araç alımında üretici ve satıcı garantisi sayesinde tüketici korunurken, ikinci el araçlarda aracın gerçek teknik durumu çoğu zaman bilinmez. Bu nedenle satın alma öncesinde aracın detaylı şekilde incelenmesi hayati önem taşır.
Görülebilir Kusurlar Sonradan İleri Sürülemez
İkinci el araç satın alırken alıcı, aracı dikkatle kontrol etmekle yükümlüdür. Satın alma sırasında görülen veya makul bir inceleme ile görülebilecek kusurlar kabul edilmiş sayılır. Daha sonra bu kusurlar gerekçe gösterilerek satıcıya karşı hak talebinde bulunulamaz.
Örneğin; satın alma sırasında fark edilebilecek paslanma, gövde üzerindeki hasarlar veya test sürüşünde anlaşılabilecek teknik problemler sonradan “ayıp” olarak ileri sürülemez. Aynı şekilde, satıştan sonra ortaya çıkan ve normal kullanım kapsamında değerlendirilen arızalar da çoğu durumda satıcının sorumluluğuna girmez.
Örneğin satın alma işleminden kısa süre sonra yağ filtresinin arızalanması, eğer özel bir garanti verilmemişse genellikle kusur kapsamında değerlendirilmez.
Garantisiz Satış Yasal mı?
İkinci el araç satışlarında garanti kapsamının sözleşme ile tamamen hariç tutulması İsviçre hukukuna göre mümkündür ve yaygın bir uygulamadır. Bu, satıcının araçtaki kusurlardan genel olarak sorumlu olmayabileceği anlamına gelir.
Ancak burada önemli istisnalar vardır. Satıcı, araç hakkında belirli bir garanti vermişse — örneğin “kazasızdır” beyanında bulunmuşsa — bu taahhütten sorumludur. Ayrıca bilinen bir kusurun kasıtlı olarak gizlenmesi halinde de sorumluluk ortadan kalkmaz.
Dolayısıyla “olduğu gibi satış” ibaresi, satıcının her durumda tamamen sorumsuz olduğu anlamına gelmez.
Yazılı Sözleşme Şart
Uzmanlar, ikinci el araç alımında mutlaka yazılı sözleşme yapılmasını tavsiye ediyor. Sözleşmede özellikle sorumluluk reddi maddeleri dikkatle incelenmeli ve tüm beyanlar açık şekilde kayıt altına alınmalıdır.
Aracı satın aldıktan sonra bir kusur fark edilirse, bu durum derhal yazılı olarak satıcıya bildirilmelidir. Ayrıca kusurun fotoğraf ve belgelerle eksiksiz şekilde kayıt altına alınması önemlidir. Gecikme durumunda hak kaybı yaşanabilir.
Güvenli Alışveriş İçin Temel Tavsiyeler
İkinci el araç satın alırken şu noktalara dikkat edilmelidir:
• Aracın tüm önemli fonksiyonlarını test edin.
• Mümkünse bağımsız bir ekspertiz yaptırın.
• Satıcının verdiği sözlü beyanları sözleşmeye yazdırın.
• Garanti ve sorumluluk maddelerini detaylı şekilde okuyun.
• Şüpheli durumlarda hukuki danışmanlık alın.
Yeni araçlarda garanti sizi korurken, ikinci el araçlarda sorumluluğun önemli bir kısmı alıcıya aittir. Bu nedenle bilinçli hareket etmek, detaylı inceleme yapmak ve sözleşme şartlarını anlamadan imza atmamak büyük önem taşımaktadır.