BERN – İsviçre’de yargı bağımsızlığı uzun süredir tartışma konusu olurken, SRF tarafından yayımlanan “Richter unter Druck – Wie unabhängig ist die Schweizer Justiz?” adlı belgesel, bu tartışmaları yeniden alevlendirdi. Belgeselde görevde olan ve emekli yargıçlar, mevcut sistemin siyasi etkilerden tamamen bağımsız olup olmadığına dair görüşlerini paylaştı.
Belgeselde yer alan bilgilere göre, İsviçre’de federal düzeyde yargıç olmak isteyen adayların, parlamentoda temsil edilen bir siyasi parti tarafından aday gösterilmesi gerekiyor. Bunun nedeni ise federal mahkemelerdeki yargıç dağılımının, partilerin parlamentodaki güç oranlarına göre yapılması.
Parti Üyeliği ve Mandat Aidatı
SRF’nin aktardığına göre, birçok federal ve kantonal yargıç, mensubu oldukları partilere düzenli olarak “mandat aidatı” ödüyor. Bu aidatlar bazı partilerde sabit tutar, bazılarında ise maaşın belirli bir yüzdesi olarak uygulanıyor. Belgeselde yer alan bilgilere göre, Yeşiller Partisi’nin federal yargıçlardan talep ettiği yıllık aidat miktarı 22 bin İsviçre Frangına kadar çıkabiliyor.
Avrupa Konseyi’ne bağlı uzman bir grup, bu sistemi eleştirerek, söz konusu mali bağların yargı bağımsızlığı açısından “yolsuzluk riski” taşıyabileceğine dikkat çekti.
Donzallaz Olayı Hatırlatıldı
Belgeselde, 2020 yılında yaşanan bir olay da örnek olarak aktarıldı. SVP’li Federal Yargıç Yves Donzallaz, 2019’da verdiği bir kararın parti yönetimini rahatsız etmesinin ardından, partisi tarafından yeniden aday gösterilmemişti. Diğer partilerin desteğiyle yeniden seçilen Donzallaz, yaşananları yargı üzerindeki siyasi baskıya örnek olarak değerlendirdi.
“Sürekli Dikkat Gerekiyor”
Belgeselde görüşlerine yer verilen Donzallaz, yargı bağımsızlığının hiçbir zaman tamamen garanti altında olmadığını belirterek, “Bu, sürekli dikkat edilmesi gereken bir konudur” ifadelerini kullandı.
SRF DOK belgeseli, İsviçre’de yargı sisteminin yapısal özelliklerini ve siyasi partilerle olan ilişkilerini kamuoyunun gündemine taşıyarak, bağımsızlık tartışmalarını yeniden açmış oldu.