BERN – İsviçre’nin ABD’den satın almayı planladığı F-35 savaş uçaklarıyla ilgili tartışmalar yeniden alevlendi. Federal Mali Denetim Kurumu’nun yayımladığı son rapora göre, F-35’ler için gerekli altyapı ve inşaat çalışmalarının maliyeti ciddi şekilde arttı. Başlangıçta 120 milyon frank olarak belirlenen bütçenin, 200 milyon franka yükseldiği açıklandı.
CH Media kaynaklı haberde yer alan bilgilere göre, Mali Denetim Kurumu yalnızca ana inşaat projesinde değil, F-35 alımıyla doğrudan bağlantılı ek projelerde de yaklaşık 50 milyon franklık ilave maliyet tespit etti. Bu durum, projenin toplam yükünü daha da artırıyor.
“Skandallar zinciri” eleştirisi
Yaşanan yeni maliyet artışı özellikle Sosyal Demokrat Parti’nin (SP) sert tepkisine yol açtı. SP Ulusal Milletvekili Fabian Molina, yaptığı açıklamada, “Skandal üstüne skandal yaşanıyor. Halk referandum sürecinde yanıltıldı” ifadelerini kullandı. Molina, F-35’in yalnızca satın alma aşamasında değil, uzun vadeli bakım ve işletme maliyetleri açısından da başından beri olduğundan daha pahalı olacağının uyarıldığını hatırlattı.
SP, artan maliyetler nedeniyle F-35 alımının tamamen iptal edilmesini talep ediyor. Parti ayrıca, ABD ile savunma alanındaki iş birliğinin güvenilirliğini de sorguluyor.
Zaman planı da risk altında
Federal Mali Denetim Kurumu raporunda, yalnızca maliyetler değil, zaman planlaması konusunda da riskler bulunduğuna dikkat çekildi. Özellikle planlama süreçlerinin hafife alındığı ve gecikmeler yaşanabileceği belirtildi. En kötü senaryoda, teslim edilecek uçakların geçici olarak başka bir ülkede konuşlandırılmak zorunda kalabileceği ifade edildi.
Savunma Bakanlığı (VBS) ise bu ihtimali gerçekçi bulmadığını açıkladı. Savunma Bakanı Martin Pfister’in yardımcısı Robert Scheidegger, maliyet artışlarının yalnızca uçaklardan kaynaklanmadığını, inşaat malzemelerindeki genel fiyat yükselişlerinin de etkili olduğunu söyledi.
Daha fazla şeffaflık sözü
Savunma Bakanlığı, kamuoyunda oluşan güven kaybını gidermek amacıyla daha fazla şeffaflık sözü verdi. Özellikle F-35’lerin konuşlandırılacağı Meiringen bölgesinde, uçuş gürültüsünün gerçek zamanlı olarak internet üzerinden yayınlanacağı açıklandı. Ayrıca yeni F-35’lerin, mevcut F/A-18 savaş uçaklarıyla doğrudan karşılaştırmalı ölçümler için bölgeye tekrar getirileceği belirtildi.
Yetkililer, bu uygulamayla halkın uçakların gürültü ve çevresel etkileri hakkında doğrudan bilgi sahibi olmasının hedeflendiğini vurguladı.
Kaynak: Aargauer Zeitung