ZÜRIH – Crans-Montana’daki Le Constellation barında yaşanan ve onlarca kişinin hayatını kaybettiği yangın faciası, İsviçre’nin son yıllardaki en büyük trajedilerinden biri olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, yangın sırasında doğru davranışların hayat kurtardığını, yanlış reflekslerin ise saniyeler içinde ölüme yol açabildiğini vurguluyor.
İlk belirlemelere göre yangın, şampanya şişelerine takılan maytapların tavandaki yanıcı ses yalıtım malzemelerini tutuşturmasıyla başladı. Kısa sürede “flashover” olarak adlandırılan ani parlama yaşandı ve mekân saniyeler içinde tamamen alevlere teslim oldu. Yangında 40 kişi hayatını kaybetti, 115 kişi yaralandı, bazıları ağır durumda.
Uzmanlar, yangının bodrum katta çıkmasının ve mekânda tek merdivenli çıkış bulunmasının can kaybını artırdığını belirtiyor. Alçak tavanlı alanlarda duman çok hızlı yayıldığı için kaçış süresi ciddi şekilde kısalıyor.
Yangın Çıkmadan Önce Hayat Kurtaran Önlemler
• Girdiğiniz mekânda acil çıkışları ve tahliye planını mutlaka kontrol edin.
• Mümkünse iki farklı kaçış yolunu aklınızda tutun.
• Çıkışa uzak, dar veya kapalı alanlarda oturmamaya özen gösterin.
• Yangın alarmı ve yangın söndürücülerin yerini gözünüzle tespit edin.
Yangın Anında Yapılması Gerekenler
Uzmanlara göre en önemli kural: Paniğe kapılmayın.
• Yangını fark ettiğiniz anda kendiniz söndürmeye çalışmayın, hemen ortamdan uzaklaşın.
• En yakın yangın alarmını çalıştırın ve çevrenizdekileri uyarın.
• Güvenli bir noktaya ulaştığınızda itfaiyeyi arayın (İsviçre: 118).
• Görevlilerin ve güvenlik personelinin yönlendirmelerine uyun.
• Çığlık atarak, itişerek panik yaratmayın; hızlı ama sakin şekilde ilerleyin.
• Ana çıkış kapalıysa, işaretli alternatif acil çıkışları kullanın.
• Asla geri dönmeyin, mont, çanta veya kişisel eşya almaya çalışmayın.
• Asansör kullanmayın, mutlaka merdivenleri tercih edin.
• Duman varsa eğilerek veya sürünerek ilerleyin. Duman, saniyeler içinde bayıltabilir.
• Kapalı bir kapıyı açmadan önce elinizin tersiyle kontrol edin; sıcaksa açmayın.
Duman En Büyük Tehlikedir
Uzmanlara göre yangınlarda ölümlerin büyük kısmı alevden değil dumandan kaynaklanıyor. Zehirli gazlar sadece 2–3 nefeste bilincin kaybolmasına yol açabiliyor.
Kıyafetleriniz Alev Alırsa
• Koşmayın.
• Üzerinizi battaniye veya montla kapatın.
• Yere yatın, yüzünüzü koruyun ve yuvarlanarak alevleri söndürün.
Kaçış Yolu Kapalıysa
• Dumanın az olduğu bir odaya girin, kapıyı kapatın.
• Kapı altını ıslak bezle kapatın.
• Pencere varsa yardım çağırın, bez sallayın.
• Duman giriyorsa pencereyi hemen kapatın. Cam kırmayın.
Dışarı Çıktıktan Sonra
• Binadan uzaklaşın ve güvenli bir noktaya gidin.
• Yetkililer izin vermeden kesinlikle içeri dönmeyin.
Crans-Montana’daki facia, eğlence mekânlarında yangın güvenliğinin ve bireysel farkındalığın ne kadar hayati olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, “Bir mekâna girdiğinizde ilk baktığınız şey çıkış kapısı olmalı” uyarısında bulunuyor.