CENEVRE – İsviçre’yi etkisi altına alan sıcak hava dalgası, toplumun en savunmasız kesimlerinden biri olan evsizleri ağır şekilde etkiliyor. Watson’ın Cenevre’de hazırladığı saha haberine göre, sıcaklığın 33 dereceye ulaştığı günlerde sokakta yaşayan insanlar serinleyebilecekleri bir yer bulabilmek için alışveriş merkezleri, hastaneler, parklar ve göl kıyılarına yöneliyor.
Carrefour-Rue & Coulou Vakfı tarafından işletilen Point d’Eau merkezinde her gün yaklaşık 40 kişiye duş, temiz havlu, sabun ve çamaşır yıkama imkânı sağlanıyor. Merkez aynı zamanda temel sağlık ve diş bakımı hizmetleri de sunuyor.
Ancak yoğunluk nedeniyle evsizler bazen en temel ihtiyaçları arasında seçim yapmak zorunda kalıyor. Haberde konuşan bir evsiz, sabah duş almak için sıraya girmesi halinde başka bir yardım kuruluşundaki yemek dağıtımına yetişemediğini anlattı.
“Yazın dışarıda uyumak daha kolay” düşüncesi yanlış
Carrefour-Rue & Coulou yöneticisi Valérie Spagna, yaz aylarının evsizler açısından daha kolay olduğu yönündeki düşüncenin gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Sokakta uyuyanların yalnızca sıcaklıkla değil, saldırıya uğrama, soyulma veya bulundukları yerden uzaklaştırılma korkusuyla da karşı karşıya olduklarını belirten Spagna, bazı kişilerin bu nedenle geceleri uyuyamadığını, gündüz saatlerinde insanların bulunduğu yerlerde dinlenmeye çalıştığını aktardı.
Aşırı sıcaklarla birlikte susuzluk, uykusuzluk, yorgunluk ve cilt sorunları da daha ciddi hale geliyor.
Günde 250 kişiye kadar yardım
Cenevre’nin Les Acacias bölgesindeki Le Caré merkezine ise günde yaklaşık 200 ila 250 kişi başvuruyor. Burada sıcak yemek, duş, kıyafet ve temel ihtiyaç desteği sağlanıyor.
Merkezin direktörü Samir Kadoum, önceliklerinin insanların en temel ihtiyaçlarını karşılamak olduğunu belirtti.
Dokuz yıldır sokakta yaşayan Johann ise sıcak hava nedeniyle uyku sorununun daha da ağırlaştığını anlattı. Gölge ve çalışan çeşme bulmanın dahi günlük yaşamın önemli bir parçası haline geldiğini söyleyen Johann, uykusuzluk nedeniyle resmi işlemlerini dahi takip etmekte zorlandığını ifade etti.
Sıcaklık merkez çalışanlarını da etkiliyor. Le Caré, aşırı sıcak günlerde personeli koruyabilmek amacıyla normalden yarım saat önce, saat 15.30’da kapanıyor.
Sıcaklık ve uyuşturucu kullanımı gerilimi artırıyor
Cornavin Tren İstasyonu yakınındaki Quai 9 çevresinde ise durum daha karmaşık. Uyuşturucu kullanan kişilere yönelik hizmet veren merkezde özellikle crack kokain kullanımı, uykusuzluk, alkol, evsizlik ve aşırı sıcakların birleşmesinin gerginliği artırdığı belirtiliyor.
Sleep-in Başkanı Jean-Julien Rappo, sıcak havalarda insanların daha gergin hale gelebildiğini belirterek, asıl sorunun tek başına uyuşturucu olmadığını; uykusuzluk, güvencesiz yaşam koşulları, yoğun uyuşturucu kullanımı ve sıcaklığın birleşmesinin ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Merkezde su sürekli erişilebilir tutulurken, geçici su püskürtme sistemleri ve gölgelendirme gibi yöntemlerle sıcaklığın etkisi azaltılmaya çalışılıyor.
“Sıcaklardan korunmak bile öncelikleri değil”
Rappo’ya göre sokakta yaşayan ve bağımlılıkla mücadele eden bazı kişiler açısından sıcak hava tehlikesinden korunmak günlük öncelikler arasında bile yer alamıyor.
“Onların asıl kaygısı hayatta kalmak: yemek yemek, para bulmak, uyuşturucu kullanımını finanse edebilmek.”
Rappo, toplumun kış aylarında evsizlere karşı daha duyarlı olduğunu, ancak aşırı sıcakların oluşturduğu risklerin yeterince dikkate alınmadığını savundu. Kalp sorunları, enfeksiyonlar ve sıcaklığın zaten zayıflamış bedenler üzerindeki etkisinin ölümcül sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
Cenevre’de 500’den fazla barınma yeri
Cenevre Belediyesi ise 2021’de kabul edilen Evsizlere Yardım Yasası’nın ardından yıl boyunca kullanılabilen barınma kapasitesinin 500’ün üzerine çıkarıldığını bildiriyor. Bunların 300’den fazlasına günün 24 saati erişilebiliyor.
Cenevre belediyeleri 2026 yılında sisteme 22 milyon frank ayırıyor. Acil barınma hattına günde ortalama 100 çağrı gelirken, mevcut yerlerin tamamının günlük olarak tahsis edildiği belirtiliyor.
Bu sonbaharda 20, 2027 yılında ise 60 yeni barınma yerinin açılması ve toplam kapasitenin yaklaşık 580’e çıkarılması planlanıyor.
Buna rağmen sorunun gerçek boyutuna ilişkin güncel veriler bulunmuyor. Cenevre’de evsizlere ilişkin son kapsamlı sayım 2021’de yapıldı. Sokakta yaşayanların ölüm oranlarına ilişkin de resmi istatistik bulunmadığı belirtiliyor.
Yardım kuruluşlarına göre sıcak hava dalgasının ortaya çıkardığı temel sorun ise değişmiyor: Kışın dondurucu soğuk, yazın kavurucu sıcak; sokakta yaşayanlar için en büyük mesele hâlâ güvenli bir çatıya sahip olabilmek.