CENEVRE – İsviçre’nin en büyük tatlı su kaynaklarından biri olan Cenevre Gölü (Lac Léman), art arda yaşanan sıcak hava dalgalarının etkisiyle tarihinin en sıcak dönemlerinden birini geçiriyor. Uzmanlar, yükselen su sıcaklıklarının gölün ekolojik dengesini bozduğunu ve uzun vadede hem canlı yaşamı hem de içme suyu kaynaklarını tehdit ettiğini açıkladı.
Cenevre Gölü Sularını Koruma Uluslararası Komisyonu (CIPEL) Genel Sekreteri Nicole Gallina, Haziran 2026’da gölün ilk 10 metrelik bölümünde ölçülen ortalama su sıcaklığının 20,16 dereceye ulaştığını, bunun son 30 yıl ortalamasının 4,1 derece üzerinde olduğunu söyledi.
Gallina, 2025 yılında gölün yıllık ortalama yüzey sıcaklığının 14,3 dereceyle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını, buna karşılık 1990 yılında bu değerin 12 derecenin altında olduğunu hatırlattı.
Derin sularda oksijen azalıyor
Uzmanlara göre en büyük sorunlardan biri, gölde doğal su dolaşımının artık yeterince gerçekleşmemesi. Kışların daha ılıman geçmesi nedeniyle göl suları 2012 yılından bu yana tam olarak karışamıyor.
Bu durumun sonucunda derin sularda oksijen miktarı azalırken, dipte biriken besin maddeleri de yüzeye taşınamıyor. Bilim insanları, bunun gölün besin zincirini olumsuz etkilediğini ve özellikle plankton popülasyonunda önemli düşüşlere yol açtığını belirtiyor.
Balıklar da etkileniyor
Artan su sıcaklıkları balık türlerinin yaşamını da değiştiriyor. Beyaz balıkların üreme dönemleri erkene çekilirken, levrek gibi türler daha serin derin sulara yöneliyor. Uzmanlar, balıkların uyum sağlamaya çalıştığını ancak ekosistem üzerindeki baskının giderek arttığını ifade ediyor.
Quagga midyesi yeni tehdit
İklim değişikliğinin yanı sıra gölü tehdit eden bir diğer unsur ise quagga midyesi. Yaklaşık 800 bin ton olduğu tahmin edilen istilacı türün, suyu filtreleyerek planktonları tükettiği, böylece besin zincirini bozduğu belirtiliyor.
Ayrıca bu midyelerin içme suyu tesisleri, enerji üretim sistemleri ve tekneler üzerinde ciddi ekonomik zararlara yol açtığı, yüzücüler açısından da yaralanma riski oluşturduğu vurgulanıyor.
“Cenevre Gölü hâlâ canlı ama daha kırılgan”
CIPEL Genel Sekreteri Nicole Gallina, geçmişte fosfor kirliliğine karşı başarılı mücadele sayesinde gölün yeniden sağlığına kavuştuğunu hatırlatarak, bugün ise iklim değişikliğinin çok daha büyük bir sınav oluşturduğunu söyledi.
Gallina, “Cenevre Gölü hâlâ canlı ve işlevini sürdürüyor ancak artık eskisinden çok daha kırılgan. Ekosistemin dayanıklılığını koruyabilmek için biyoçeşitliliğin güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine karşı güçlü önlemler alınması gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.