BÜLACH – İsviçre’nin Bülach kentinde yaşayan Türk toplumunun 1979 yılında başlayan sosyal, kültürel, eğitim ve din hizmetleri yolculuğu, yaklaşık yarım asırlık mücadelenin ardından kalıcı bir hizmet merkezine kavuştu.
Bülach Türk Derneği, Bülach Okul Aile Birliği ve Bülach Mevlana Camii çatısı altında üç neslin emeğiyle sürdürülen çalışmalar, Ağustos 2026’da Hammerstrasse 6 adresinde satın alınan mülkün hizmete açılmasıyla yeni bir döneme girdi.
Yaşar Özmen tarafından hazırlanan ve 15 Eylül 2026 tarihini taşıyan “Bülach 1979/2026: Geçmişten Geleceğe” başlıklı tarihçede, Bülach Türk toplumunun 47 yıllık hizmet yolculuğu, bu süreçte yaşanan zorluklar ve gönüllülerin katkıları anlatıldı.
İlk adım 1979’da atıldı
1960’lı yıllarda daha iyi bir gelecek kurmak amacıyla Avrupa’ya göç eden Türk vatandaşları, gurbetin zorluklarıyla mücadele ederken birlik ve beraberliklerini korumak, sorunlarına ortak çözümler bulmak ve gelecek nesillere sahip çıkmak amacıyla çeşitli dernekler kurdu.
Bu oluşumların önemli örneklerinden biri olan Bülach Türk Derneği, Eylül 1979’da faaliyete geçti. Derneğin kuruluşunda Haydar Yertek, Metin Tilbac, Ahmet Bahçesever, Osman Uzun, Hasan Kılıç ve Mümin Altınçay’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda vatandaş görev aldı.
Bülach Türk Derneği, sosyal ve kültürel etkinliklerin yanı sıra İsviçre’de yaşayan Türklerin yeni hayatlarına uyum sağlamalarına, haklarını öğrenmelerine ve karşılaştıkları sorunlara çözüm bulmalarına katkıda bulundu.
Özellikle ilk yıllarda dil, hukuk ve sosyal sistem hakkında yeterli bilgiye sahip olmayan vatandaşlar açısından dernek önemli bir destek ve dayanışma merkezi oldu.
Resmî kurumlarla vatandaşlar arasında köprü kuruldu
Türkiye’nin Bern Büyükelçiliği, Zürih Başkonsolosluğu, Çalışma Ataşeliği, Eğitim Müşavirliği, İsviçre Türk Diyanet Vakfı, Bülach Belediyesi ile İsviçre ve Türkiye’deki çeşitli kurumlar tarafından paylaşılan bilgiler, dernek aracılığıyla vatandaşlara ulaştırıldı.
Düzenlenen toplantı ve seminerlerde vatandaşların soruları yetkililere iletilirken sosyal, kültürel, hukuki ve ailevi konularda bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirildi.
Hasan Hüseyin Urkay da Bülach Belediyesi, bölgedeki yöneticiler ve İsviçre basınıyla temaslar kurarak yabancıların seçme ve seçilme hakkına kavuşması için uzun yıllar boyunca televizyon programlarında, toplantılarda ve farklı platformlarda çalışmalar yürüttü.
Bayramlardan futbol turnuvalarına kadar çok sayıda etkinlik
Bülach Türk Derneği çatısı altında 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ile 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları düzenlendi.
Ramazan ve Kurban bayramları, kandil geceleri, sıla geceleri, kültürel programlar, futbol takımı çalışmaları, futbol turnuvaları, folklor gösterileri, gezi ve kültür turları ile dernekler arası dayanışma toplantıları yıllar boyunca devam etti.
Okul Aile Birliği 1982’de kuruldu
Bülach Türk Derneği, 1982 yılında Bülach Okul Aile Birliğinin kurulmasına öncülük ederek eğitim alanında önemli bir hizmet başlattı.
Birlik bünyesinde farklı dönemlerde Ahmet Gidişoğlu, Ali Çetin, Muhittin Lale, Yaşar Özmen, Hilmiye Alsançak ve Züheyla Dikilitaş Altuntaş’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi görev yaptı.
Türkiye’den görevlendirilen Türk Kültürü ve Din Bilgisi öğretmenleri, bölgede yaşayan çocuklara Türkçeyi, millî ve manevi değerleri, gelenekleri ve kültürel mirası aktardı.
Veliler ve yerel okulların desteğiyle farklı bölgelerde toplam yedi Türk sınıfı açıldı. Bu dönemde Türkçe derslerine öğrenci katılımının yaklaşık yüzde 95’e ulaştığı belirtildi.
Öğrencilerin okul başarılarını artırmak amacıyla Almanca ve matematik alanlarında ek dersler ve destek kursları da düzenlendi. Yapılan çalışmalar sayesinde çok sayıda öğrencinin üst eğitim kademelerine ve üniversiteye devam etmesine katkı sağlandı.
Okul Aile Birliği ayrıca 23 Nisan ve 29 Ekim kutlamalarının Bülach’ta uzun yıllar boyunca düzenli şekilde gerçekleştirilmesine öncülük etti. Çocuklar için folklor ekipleri kuruldu, halk oyunları çalışmaları ve kültür gezileri düzenlendi.
Manevi hizmetlerin temelleri 1991’de atıldı
Bülach’taki din hizmetlerinin ilk somut adımlarından biri 14 Nisan 1991’de atıldı. Dönemin Bülach ve Çevresi Türk Derneği Başkanı Ahmet Gidişoğlu ile Hüseyin Urkay, Yaşar Özmen, Tayip Balkanlı, Ömür Gülter, İsmet Aydoğan ve Özcan Bartan’ın da aralarında bulunduğu isimlerin çalışmalarıyla yeni bir süreç başlatıldı.
Kasım 1991’den itibaren Erachfeldstrasse 2 adresindeki bir binanın bodrum katı, hafta sonlarında bölgedeki Türklerin buluşma yeri olarak kullanılmaya başlandı.
Aynı yıl Ramazan ayında, İsviçre Türk Diyanet Vakfının iş birliğiyle Bülach Stadthalle’de yaklaşık 1500 kişinin katıldığı dini bir konferans düzenlendi. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Savaş’ın konuşmacı olduğu programın, katılımcılar üzerinde derin izler bıraktığı ifade edildi.
İsviçre Türk Diyanet Vakfı tarafından Ramazan aylarında Türkiye’den görevlendirilen imamların katkısıyla teravih namazları kılındı. Ramazan Suv’un desteğiyle cuma namazları düzenli hale getirildi ve lokalin bir odası mescit olarak hizmete açıldı.
Böylece Bülach’ta ilerleyen yıllarda kurulacak caminin ilk temelleri atıldı.
Yeni lokal Lenggenstrasse’de açıldı
1990’lı yılların ortalarında Yavuz Aladağ, Osman Uzun, Hüseyin Urkay ve çok sayıda gönüllünün katkısıyla Bülach Türk Derneğinin Lenggenstrasse 26 adresindeki yeni lokali faaliyete geçti.
Dernek, sosyal ve kültürel çalışmalarını bu adreste sürdürürken artan ihtiyaçlar nedeniyle daha geniş bir ibadet alanı oluşturulması gündeme geldi.
Mevlana Camii için ortak karar
Bülach ve Çevresi Türk Derneği ile Bülach Okul Aile Birliği, 2001 yılında gerçekleştirdikleri ortak toplantıda Bülach Mevlana Camii’nin kurulmasına karar verdi.
Hasan Kılıç, Yaşar Özmen, Hüseyin Urkay, Ömür Gülter, Aslan Şan, Hamit Baş ve Tayip Balkanlı’nın da aralarında bulunduğu isimler cami yönetimine seçildi.
Lenggenstrasse 26 adresindeki binanın üçüncü katında bulunan eski bir marangozhane kiralanarak mescide dönüştürüldü. Tadilat çalışmalarında vatandaşlar uzun süre gönüllü olarak görev yaptı.
O yıllarda marangozluk, elektrik, boya ve duvar işlerinde çalışacak Türk ustaların bulunmasının güç olduğu, bu nedenle Balkan kökenli Müslümanların da tadilat çalışmalarına önemli destek verdiği belirtildi.
Mevlana Camii 2002’de hizmete girdi
Zürih Başkonsolosluğu, İsviçre Türk Diyanet Vakfı ve vatandaşların katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda vakıf tüzüğü ile “Bülach Mevlana Camii” adı kabul edildi.
Cami, 2002 yılının Ramazan ayında resmen hizmete açıldı. İlk dönem harcamalarının karşılanması için vatandaşların bağışlarının yanı sıra Bülach ve Çevresi Türk Derneğinden yaklaşık 29 bin 500 İsviçre frangı kaynak sağlandı. Bu tutar ilerleyen yıllarda tamamen geri ödendi.
Gönüllüler cami için seferber oldu
Caminin ihtiyaçlarının karşılanması için gönüllüler uzun yıllar büyük fedakârlık gösterdi. İsmet Demir ve Aslan Şan’ın da aralarında bulunduğu gönüllüler, yaklaşık 10 yıl boyunca cuma sabahları saat 05.00’te Zürih’teki hale giderek sebze ve meyve temin etti.
Almanya’dan peynir, sucuk ve farklı gıda ürünleri getirildi. Her ay büyükbaş hayvan kesimleri organize edildi ve camiye gelir sağlamak amacıyla gıda satışları yapıldı.
Kadın gönüllüler de Ramazan aylarında yaklaşık 130 kişinin katıldığı iftar programları, kermesler ve lahmacun günleri düzenledi. Bu faaliyetlerden elde edilen gelirler caminin ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanıldı.
Kendi mülkünü satın alma hedefi 2009’da başladı
Artan ihtiyaçlar üzerine Bülach ve Çevresi Türk Derneği, Bülach Okul Aile Birliği ve Bülach Mevlana Camii yöneticileri, bağımsız ve çok amaçlı bir hizmet binası satın alınması için ortak çalışma başlattı.
Hüseyin Akbıyık, Yaşar Özmen, İbrahim Gündüz ve Haluk Gürsoy farklı camileri ziyaret ederek mülk edinme süreçleri hakkında bilgi topladı.
Yaklaşık altı aylık hazırlığın ardından 7 Haziran 2009’da geniş katılımlı bir toplantı yapıldı. Toplantıya Bülach’taki üç kuruluşun yöneticilerinin yanı sıra İsviçre Türk Diyanet Vakfı Din Hizmetleri Müşavirliği ile Baar, Zug ve Uster camilerinden temsilciler katıldı.
Toplantıda Bülach Mevlana Camii adına ayrı bir banka hesabı açılması, yardım kampanyası başlatılması ve bağış taahhüdünde bulunan kişilerle ödeme miktarı ile süresini belirleyen anlaşmalar yapılması kararlaştırıldı.
Toplanan bağışların yalnızca cami mülkü satın almak amacıyla kullanılması ve alınacak binanın sosyal ve kültürel etkinliklere de hizmet etmesi kabul edildi. Yaklaşık 70 üye kararları oy birliğiyle onayladı.
Yaklaşık 300 bin frank biriktirildi
Haziran 2009’da başlayan kampanya kapsamında vatandaşlar düzenli ödeme talimatları verdi. Üyeler ve hayırseverler, 2017 yılına kadar Zürih Kantonal Bankasındaki hesaba yaklaşık 160 bin frank yatırdı. Credit Suisse hesabında biriken yaklaşık 140 bin frankla birlikte cami için oluşturulan kaynak 300 bin franga yaklaştı.
Bu süreçte farklı gayrimenkullerin satın alınması için çok sayıda girişimde bulunuldu. Ancak mülk fiyatlarının yüksekliği, satın alma bedelinin yaklaşık yüzde 40’ına ulaşan öz sermaye talepleri ve bankaların yeterli kredi vermemesi nedeniyle girişimler sonuçlandırılamadı.
Pandemi döneminde hizmet alanı genişletildi
Pandemi döneminde artan ihtiyaçları karşılamak amacıyla mevcut caminin bitişiğindeki ek bölüm kiralanarak hizmete açıldı.
Böylece kadın ve erkek cemaat daha geniş bir ibadet alanına kavuştu. Eğitim faaliyetleri, sohbet programları ve diğer sosyal hizmetler daha düzenli şekilde gerçekleştirilmeye başlandı.
Kendi mülkleri 2024’te satın alındı
İsviçre Türk Diyanet Vakfı Din Hizmetleri Müşaviri Bilal Yıldız, Vakıf Genel Müdürü Zafer Terkesli ve Cami Başkanı Şevket Altuntaş, Haziran 2024’te gerçekleştirilen toplantıda Hammerstrasse 6 adresindeki üçüncü katta bulunan yerin satın alındığını açıkladı.
Satın alınan mülkün cami ve hizmet merkezine dönüştürülmesi için gönüllüler yoğun bir çalışma yürüttü. İç mekândaki düzenleme ve tadilat çalışmaları vatandaşların maddi ve manevi katkılarıyla tamamlandı.
İlk cuma namazı 7 Ağustos’ta kılındı
Bülach Mevlana Camii’nin yeni mülkündeki çalışmalar Ağustos 2026’da tamamlandı. Camideki ilk cuma namazı, 7 Ağustos 2026 tarihinde din görevlisi Abdullah Fırat’ın imametinde eda edildi.
Böylece Bülach Türk toplumu, yıllar süren çalışmaların ardından kendi mülkünde çocuklara, gençlere, kadınlara, erkeklere ve bölgedeki bütün vatandaşlara hizmet vermeye başladı.
Üç nesilden dördüncü nesle emanet
1979’da kurulan Bülach Türk Derneği, 1982’de kurulan Bülach Okul Aile Birliği ve 2002’de faaliyete geçen Bülach Mevlana Camii, bugüne kadar görev yapan 20’den fazla imamın, yöneticilerin, gönüllülerin ve cemaatin katkılarıyla bugünlere ulaştı.
Birinci nesil, bodrum katlarında başlayan hizmet mücadelesinin temelini attı. İkinci nesil bu hizmetleri geliştirerek sürdürdü. Üçüncü nesil ise uzun yıllardır hedeflenen kendi mülküne sahip olma hayalini gerçekleştirdi.
Şimdi hizmet bayrağının dördüncü nesil gençlere teslim edilmesi hedefleniyor.
Yaşar Özmen, bu süreçte görev alan ancak isimleri kayıtlara geçirilemeyen çok sayıda kadın ve erkek gönüllünün bulunduğunu belirterek, yeni merkezin yalnızca bir bina olmadığını vurguladı.
Özmen, “Bugün sahip olduğumuz bu yer; yöneticilerimizin, gönüllülerimizin ve büyüklerimizin alın teridir. Annelerimizin ve babalarımızın duaları, çocuklarımızın ve gençlerimizin geleceği, bütün cemaatimizin ortak eseridir” ifadelerini kullandı.
Bülach Türk toplumu, yeni dönemde mevcut mülkü koruyarak hizmetleri geliştirmeyi ve gelecek nesillere daha büyük, bağımsız ve çok amaçlı bir cami ile hizmet merkezi bırakmayı amaçlıyor.