ZÜRİH – İsviçre’de etkili olan aşırı sıcaklar, demiryolu altyapısında endişe yarattı. Tages-Anzeiger’in SBB’nin henüz kamuoyuna açıklanmayan verilerine dayandırdığı haberine göre, 2026 yazında sıcaklık nedeniyle raylarda toplam 97 deformasyon ve yer değiştirme olayı kaydedildi.
Bu sayı, bir önceki yılın neredeyse dört katına ulaştı. SBB Ağ Tasarımı, Tesisler ve Teknoloji Bölümü Başkanı Beat Deuber de 2026 yılı boyunca 97 olay tespit edildiğini doğruladı. (watson.ch)
İsviçre genelindeki sayı 150’ye ulaşabilir
ETH Zürih Demiryolu Altyapısı Profesörü Patrick Braess, açıklanan rakamların yalnızca SBB ağına ait olduğuna dikkat çekti. Braess, dar hatlı bölgesel ve dağ demiryolları da hesaba katıldığında İsviçre genelindeki vaka sayısının yaklaşık 150 olabileceğini tahmin ediyor.
Raylardaki bozulmalar nedeniyle yaz boyunca bazı güzergâhlarda hız sınırlarının düşürüldüğü, seferlerin iptal edildiği ve hatların geçici olarak kapatıldığı belirtildi.
Braess, önlem alınmamasının ağır sonuçlar doğurabileceğini belirterek, “Bir şey olana kadar beklemek potansiyel olarak ölümcül olabilir” uyarısında bulundu.
Raydan çıkan vagon karşı hatta geçebilir
Uzman, İsviçre’de tren seferlerinin yoğun, raylar arasındaki mesafenin ise bazı bölgelerde dar olduğunu vurguladı. Raydan çıkan bir vagonun karşı hatta taşması ve karşı yönden gelen trenle çarpışması halinde kazanın çok büyük boyutlara ulaşabileceğini söyledi.
İsviçre’de bugüne kadar sıcaklık kaynaklı büyük bir tren kazası yaşanmadı. Ancak son yıllarda Avrupa’nın farklı ülkelerinde aşırı sıcakların rayları bozduğu ve trenlerin raydan çıktığı olaylar kaydedildi.
Çelik raylar uzun süreli sıcak havalarda 60 dereceye kadar ısınabiliyor. Isının etkisiyle raylarda meydana gelen genleşme belirli bir sınırı aştığında hat eğilebiliyor ve tren trafiği açısından ciddi tehlike oluşabiliyor.
SBB: Raylar sürekli kontrol ediliyor
SBB ise yakın vadede sıcaklık nedeniyle artan bir raydan çıkma tehlikesi görmediğini açıkladı. Beat Deuber, rayların ölçüm araçları, sensörler, bakım ekipleri ve tren personeli tarafından sürekli takip edildiğini söyledi.
SBB’ye göre ana hatlar, eğitimli görevliler tarafından iki ila dört haftada bir kontrol ediliyor. Sorun tespit edildiğinde trenlerin hızı düşürülüyor, gerekli durumlarda hat kapatılarak raylar düzeltiliyor veya yenileniyor. Sıcaklığın yoğun olduğu bazı bölgelerde rayların suyla soğutulması gibi yöntemlere de başvuruluyor.
Braess ise Federal Ulaştırma Dairesinin raylardaki bozulmaları daha sistemli biçimde kaydetmesi ve demiryolu işletmelerini daha sıkı denetlemesi gerektiğini savundu.
Rayların beyaza boyanmasını önerdi
Patrick Braess, sıcaklığın etkisini azaltmak için özellikle riskli bölgelerdeki rayların beyaza boyanmasını önerdi. Açık renkli yüzeyler güneş ışınlarını daha fazla yansıttığı için rayların daha az ısınmasını sağlıyor.
Rhaetian Demiryolu ve bazı bölgesel demiryolu işletmelerinin uyguladığı bu yöntemle ray sıcaklığının 5 ila 7 derece azaltılabildiği belirtiliyor.
SBB, beyaz boya yöntemini 2019 yılında denedi ancak daha sonra uygulamaktan vazgeçti. Şirket, boyanın kısa sürede kirlendiğini, bakımının zahmetli olduğunu ve raylardaki çatlakların görülmesini zorlaştırabildiğini belirtiyor.
Braess ise iklim değişikliği ve 2026 yazında yaşanan sıcaklıkların ardından görüşünü değiştirdiğini söyledi. Beyaz boyanın en sıcak günlerde rayları korumaya yeteceğini savunan uzman, uygulamanın maliyetinin olası bir raydan çıkma kazasının sonuçlarıyla karşılaştırılamayacak kadar düşük olduğunu ifade etti.
Yeni sistemin tamamlanması 30 yıl sürebilir
SBB, beyaz boya yerine rayları daha yüksek bir “nötr sıcaklıkta” kaynaklamayı planlıyor. Böylece rayların yaz sıcaklarında genleşmeye karşı daha dayanıklı hale getirilmesi amaçlanıyor.
Patrick Braess’e göre mevcut yenileme hızıyla bu sistemin tüm SBB ağına uygulanması yaklaşık 30 yıl sürebilir. Uzman ayrıca rayların yaz sıcaklarına göre daha fazla gerilmesinin kış aylarında kırılma riskini artırabileceğine dikkat çekti.
İsviçre’de hava sıcaklığının 45 dereceye ulaşması halinde demiryolu ulaşımında ciddi sınırlamalar yaşanabileceğini belirten Braess, SBB ile federal yetkililerin daha hızlı ve kapsamlı önlemler alması gerektiğini söyledi.