ZÜRİH– Orta Doğu’da yaşanan İran merkezli gerilim, petrol fiyatlarını küresel ölçekte yükseltirken, bu artış doğrudan akaryakıt fiyatlarına yansıdı. Watson haberine göre, İsviçre’de benzin ve dizel fiyatları savaş öncesine kıyasla belirgin şekilde arttı.
TCS verilerine göre İsviçre’de şu anda kurşunsuz 95 benzin litre fiyatı ortalama 1.85 frank, dizel ise 2.12 frank seviyesinde. Bu, 1 Mart’tan bu yana benzinde yaklaşık %11, dizelde ise %18’den fazla artış anlamına geliyor.
Artışın ana nedeni, arz kesintisi korkusu nedeniyle hızla yükselen petrol fiyatları. Brent petrolün varil fiyatı savaş öncesi 72,3 dolar seviyesindeyken bugün 111,5 dolar seviyesine kadar çıktı. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlik devam ettiği sürece fiyatların düşmesi beklenmiyor.
Watson’un globalpetrolprices.com verilerine dayandırdığı analizine göre, fiyat artışları sadece İsviçre ile sınırlı değil; dünya genelinde çok daha sert yükselişler yaşanıyor.
Benzin fiyat artışı – uluslararası karşılaştırma
* Myanmar: %100’ün üzerinde artış
* Malezya: yaklaşık %50 artış
* Filipinler: yaklaşık %50 artış
* Fransa: %19,7 artış
* Almanya: %16,6 artış
* Avusturya: %12,8 artış
* İsviçre: %11,6 artış
* Türkiye: yaklaşık %12–15 arası artış
* İtalya: %5,6 artış
Bu veriler ışığında İsviçre, 170 ülke arasında benzin fiyatı artışında orta sıralarda yer alıyor. Ancak bazı ülkelerde artış çok daha sert yaşandı. Örneğin Myanmar’da fiyatlar iki katından fazla yükseldi.
İtalya’daki düşük artış ise dikkat çekiyor. Bunun nedeni olarak hükümetin geçici vergi indirimi uygulaması gösteriliyor. Bu sayede litre başına yaklaşık 25 centlik düşüş sağlandı. Benzer bir uygulamanın Almanya’da da gündemde olduğu belirtiliyor.
İsviçre içinde de fiyat farkları oldukça yüksek. TCS verilerine göre:
* Samnaun’da litre fiyatı 1.33 frank
* Coldrerio otoyol tesisinde ise 2.47 frank
Bu farkın nedeni, Samnaun’un gümrüksüz bölge olması ve vergi avantajı sağlaması. Otoyol istasyonlarında ise ek maliyetler fiyatları yukarı çekiyor.
Uzmanlar, jeopolitik risklerin devam etmesi halinde akaryakıt fiyatlarının kısa vadede yüksek kalmaya devam edeceği görüşünde.