Reformun İsviçre tarafından kabul edilmesi hâlinde işsizlik sigortasının yıllık ek yükünün yüz milyonlarca franka ulaşabileceği tahmin ediliyor.
İŞSİZ KALAN SINIR ÇALIŞANLARININ ÖDENEĞİNİ İSVİÇRE Mİ KARŞILAYACAK?
İsviçre ile Avrupa Birliği (AB) arasında sosyal güvenlik alanında yapılan görüşmelerin gündeminde, sınır ötesi çalışanların işsizlik ödeneklerine ilişkin yeni düzenleme vardı.
Bern’de perşembe günü gerçekleştirilen toplantıda, İsviçre ve AB heyetleri serbest dolaşım anlaşmasının uygulanmasını ve sosyal güvenlik sistemlerinde planlanan değişiklikleri ele aldı. AB temsilcileri, sosyal güvenlik sistemlerinin koordinasyonuna ilişkin yeni kurallar hakkında İsviçre tarafına bilgi verdi.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİNİ SON ÇALIŞILAN ÜLKE ÖDEYECEK
Mevcut uygulamada, İsviçre’de çalışırken işsiz kalan ancak başka bir ülkede ikamet eden sınır çalışanlarının işsizlik ödeneğini yaşadıkları ülke ödüyor. İsviçre ise belirli süreler için bu ülkelere geri ödeme yapıyor.
Yeni düzenlemeyle bu sorumluluğun değiştirilmesi planlanıyor. Buna göre işsiz kalan kişinin ödeneğini, ikamet ettiği ülke yerine en son çalıştığı ülkenin karşılaması öngörülüyor.
2026 yılının ilk çeyreğinde İsviçre’de çalışan sınır ötesi işçilerin sayısı 413 bin 320’ye ulaştı. Bu nedenle değişikliğin İsviçre’nin işsizlik sigortası üzerinde önemli bir mali yük oluşturabileceği değerlendiriliyor.
YILLIK 500-800 MİLYON FRANK EK MALİYET
İsviçre Ekonomi Sekreterliği’nin (SECO) tahminlerine göre, yeni düzenlemenin kabul edilmesi hâlinde ülkenin işsizlik sigortasına yıllık 500 milyon ile 800 milyon frank arasında ek maliyet doğabilir.
Mevcut sistemde İsviçre, geçen yıl Fransa, Almanya, Avusturya ve İtalya’ya toplam 283,3 milyon frank geri ödeme yaptı. Buna karşılık İsviçre’de çalışan sınır işçilerinin işsizlik sigortasına ödediği primler yaklaşık 600 milyon frank oldu.
Böylece mevcut uygulamada İsviçre yılda yaklaşık 300 milyon franklık gelir fazlası elde ediyor. Yeni düzenlemenin kabul edilmesi hâlinde bu mali tablonun önemli ölçüde tersine dönmesi bekleniyor.
İNŞAAT SEKTÖRÜNE ÖZEL İSTİSNA YOK
Reform paketi yalnızca işsizlik ödeneklerini kapsamıyor. Çalışanların geçici olarak başka bir ülkede görev yapması durumunda uygulanacak bildirim kurallarında da değişiklik öngörülüyor.
Yeni kurallara göre, yurt dışındaki geçici çalışmalar için ilgili makamlara önceden bildirim yapılması gerekecek. Bazı kısa süreli iş seyahatleri için istisnalar öngörülse de inşaat sektörü bu kolaylıklardan yararlanamayacak.
SON KARAR İSVİÇRE’YE AİT
İsviçre Federal Konseyi, yeni düzenlemenin ülke tarafından kabul edilip edilmeyeceğini zamanı geldiğinde değerlendirecek. SECO, kuralların İsviçre’de uygulanabilmesi için ülkenin açık onayının gerektiğini vurguluyor.
İsviçre Ulusal Konseyi ise Federal Konsey’den değişikliği reddetmesini talep ediyor.
Önümüzdeki dönemde yapılacak değerlendirmeler, hem işsizlik sigortasının mali dengesi hem de İsviçre’de çalışan yüz binlerce sınır işçisinin geleceği açısından önem taşıyor.