BERN – İsviçre’nin önde gelen gazetelerinden Tages-Anzeiger’in haberine göre, yaklaşık bir yıl önce listeri bakterisi nedeniyle hastaneye kaldırılan bir kişinin tükettiği raclette peynirinde yapılan incelemeler, ölümcül bakterinin kaynağını ortaya çıkardı. Ancak peynirdeki bakteri oranı o dönemde yürürlükte olan yasal sınırların altında kaldığı için ne kamuoyuna uyarı yapıldı ne de ürün geri çağrıldı.

Yaklaşık bir yıl önce hastaneye kaldırılan bir kişide yapılan kan testlerinde, “Listeria monocytogenes” bakterisinin neden olduğu listeriyoz hastalığı tespit edildi. Doktorlar, hastanın kısa süre önce belirli bir üreticiye ait raclette peyniri tükettiğini belirledi.

Bunun üzerine kanton laboratuvarlarında yapılan incelemelerde, söz konusu peynirde listeri bakterisine rastlandı. Zürih Üniversitesi’ne bağlı Ulusal Enteropatojen Bakteriler ve Listeri Merkezi’nin analizleri, peynirdeki bakterinin hastaya bulaşan bakteriyle aynı tür olduğunu ortaya koydu.

Bir kişi hayatını kaybetti

Yapılan araştırmalarda, bulaşmanın tek bir ineğin sütünden kaynaklandığı tespit edildi. Hayvan derhal üretim sürecinden çıkarıldı ancak aynı dönemde iki kişi daha aynı bakteriyle enfekte oldu. Çoklu sağlık sorunları bulunan hastalardan biri, hastanede yaşamını yitirdi.

Buna rağmen olay kamuoyuna duyurulmadı. İsviçre Federal Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesi (BLV), peynirdeki bakteri seviyesinin o dönemde yürürlükte bulunan yasal sınırların altında kaldığını açıkladı.

Yasal sınır aşılmadığı için uyarı yapılmadı

Mevzuata göre yetkililer, ancak belirlenen üst sınırların aşılması halinde kamuoyunu uyarabiliyor. Raclette peynirindeki listeri miktarı gram başına 10 birimin altında ölçülürken, o dönemde izin verilen üst sınır 100 birim olarak uygulanıyordu.

Bu nedenle ne kamuoyu uyarıldı ne de ürün geri çağrıldı. Yetkililer ayrıca veri koruma ve kişisel haklar gerekçesiyle üreticinin adını ve olayın yaşandığı kantonu açıklamayı da reddetti.

Uzmanlar: Sorun sadece bakteri miktarı değil

Zürih Üniversitesi Gıda Güvenliği Profesörü Roger Stephan, gıdalardaki listeri miktarının tek başına belirleyici olmadığını söyledi. Stephan’a göre bakterinin ne kadar saldırgan olduğu ve ürünün içerdiği su miktarı da büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, bazı yüksek riskli bakterilerin düşük yoğunlukta bulunsalar bile uygun koşullarda hızla çoğalabildiğine dikkat çekiyor.

Kurallar sıkılaştırıldı

Yaşanan olayların ardından BLV, özellikle listeri üremesine elverişli ürünler için kuralları sertleştirdi. Yeni düzenlemeye göre, 1 Temmuz’dan itibaren bazı hazır gıdalarda raf ömrü boyunca listeri bakterisinin hiçbir şekilde tespit edilmemesi gerekiyor.

Yumuşak peynirlerin yanı sıra, son yıllarda sık sık benzer vakalarla gündeme gelen raclette peynirlerinin de aynı kapsamda değerlendirilmesi tavsiye edildi.

Gıda kaynaklı salgınlar hızla artıyor

Federal makamların son raporuna göre, İsviçre’de gıda kaynaklı hastalık salgınlarının sayısı 2025 yılında önceki yıllara kıyasla neredeyse iki katına çıktı. 2021–2024 döneminde yılda ortalama 40 salgın kaydedilirken, geçen yıl bu sayı 72’ye yükseldi.

Toplam 660 kişinin etkilendiği vakalar arasında en dikkat çekeni ise bir okul kantininde servis edilen beşamel soslu “Älplermagronen” yemeğinden kaynaklanan salgın oldu. Olayda 34 çocuk “Bacillus cereus” bakterisi nedeniyle hastalandı.