BERN – İsviçre’nin 2020 yılında halk oylamasıyla kabul edilen savaş uçağı modernizasyon projesi kapsamında 36 adet F-35A tipi savaş uçağı alımı planlanıyor. Ancak uçak sayısı ve ihtiyaç duyulan kapasite konusunda kamuoyunda ve siyasi çevrelerde tartışmalar devam ediyor.

Savunma Bakanlığı, ABD’li üretici Lockheed Martin’den alınacak F-35A’ların İsviçre hava sahasının etkin korunması ve NATO uyumluluğu açısından en uygun seçenek olduğunu savunurken, bazı uzmanlar ise 36 uçağın yeterli olmayabileceğini ya da gereğinden fazla olduğunu dile getiriyor.

Air2030 projesiyle 15 milyar franklık stratejik yatırım

Hükümetin “Air2030” adı altında yürüttüğü proje yalnızca uçak alımıyla sınırlı değil. Aynı zamanda yer tabanlı hava savunma sistemleri (Patriot) ve radar modernizasyonu da bu kapsamda yer alıyor. Tüm proje maliyetinin önümüzdeki 30 yıl içinde 15,5 milyar İsviçre frangına ulaşması bekleniyor.

Bu büyüklükte bir yatırım, İsviçre gibi tarafsız bir ülkenin askeri stratejisi açısından bazı çevrelerce eleştiriliyor. Özellikle sol partiler ve silahsızlanma yanlısı gruplar, bu harcamanın gerekliliğini sorguluyor.

Uçak sayısı tartışılıyor: 36 az mı, çok mu?

Eski planlamalarda İsviçre Hava Kuvvetleri için 55 ila 70 uçaklık filolar gündeme gelmişti. Ancak mevcut plan 36 uçakla sınırlı. Ordunun resmi açıklamasına göre, yer tabanlı hava savunma sistemleri ile desteklenen modern jet filosu, ülke savunması için yeterli olacak.

Bu argümanı destekleyen uzmanlar, İsviçre’nin coğrafi büyüklüğü ve tarafsızlık politikası nedeniyle daha küçük ama etkili bir hava gücüne sahip olmasının yeterli olduğunu vurguluyor. Ancak bazı eski pilotlar ve güvenlik uzmanları, 36 uçağın teknik arızalar, bakım ihtiyaçları ve olası çok cepheli tehditler karşısında yetersiz kalabileceğini öne sürüyor.

Otoyollarda tatbikat: Acil durumlar için hazırlık

Geçtiğimiz haftalarda İsviçre Hava Kuvvetleri, otoyol iniş ve kalkışlarını içeren olağanüstü bir tatbikat gerçekleştirdi. F/A‑18 tipi savaş jetleri, Alp eteklerinde belirli otobanlara iniş yaptı. Bu uygulama, savaş halinde hava üslerinin vurulması durumunda alternatif pist olarak otoyolların kullanılabileceğini gösterdi.

Bu tür tatbikatlar, ordunun esnekliğini ve farklı senaryolara hazırlığını güçlendirirken, aynı zamanda kamuoyuna “savunma kararlılığı” mesajı veriyor.

⸻

Sonuç: Stratejik denge, maliyet ve güvenlik arasında bir tercih

İsviçre’nin savaş uçağı ihtiyacına ilişkin tartışmalar, yalnızca teknik değil aynı zamanda politik bir mesele olarak görülüyor. Tarafsızlık politikası, ulusal güvenlik, NATO ile uyumluluk, ekonomik kaynakların etkin kullanımı ve kamuoyu hassasiyeti bu sürecin temel belirleyicileri arasında yer alıyor.

Hükümet, F-35 alımı kararında ısrarcı olsa da, toplumun önemli bir kesimi bu alımların uzun vadede hem güvenlik hem de mali sorumluluklar açısından sorgulanması gerektiğini düşünüyor.