BERN – İsviçre Federal Elektrik Komisyonu (ElCom), 2026/27 kışına ilişkin yayımladığı elektrik arz güvenliği raporunda, İran savaşı nedeniyle küresel doğal gaz piyasasında yaşanan belirsizliklerin Avrupa’nın elektrik üretimini ve dolayısıyla İsviçre’nin enerji güvenliğini olumsuz etkileyebileceğini açıkladı.

ElCom’un değerlendirmesine göre, geride kalan kış döneminde elektrik arzı kesintisiz sağlandı. Ancak bunun en önemli nedeni, arızalı durumda bulunan Gösgen Nükleer Santrali’nin üretim kaybının büyük ölçüde Fransa başta olmak üzere komşu ülkelerden yapılan elektrik ithalatıyla telafi edilmesi oldu.

İthalata bağımlılık arttı

Rapora göre Gösgen Nükleer Santrali normal şartlarda İsviçre’nin kış aylarındaki elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 13’ünü karşılıyor. Santralin uzun süre devre dışı kalması nedeniyle İsviçre, geçen kış yaklaşık 6,8 teravat-saat net elektrik ithalatı yaptı. Bu miktar, ülkenin kış aylarındaki toplam elektrik tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık geliyor.

Elektrik ithalatının büyük bölümü, nükleer santrallerinde yüksek üretim gerçekleştiren Fransa’dan sağlandı.

İran savaşı gaz piyasasını etkiledi

ElCom, mart ayından itibaren İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının, Avrupa’da doğal gaz fiyatlarını yükselttiğini ve bunun elektrik piyasasına da yansıdığını belirtti.

Raporda, Avrupa’nın elektrik sisteminde doğal gaz santrallerinin özellikle yoğun tüketim dönemlerinde kritik rol oynadığı vurgulanarak, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinde yaşanabilecek sorunların elektrik arzı açısından risk oluşturabileceği ifade edildi.

En kötü senaryo masada

ElCom’a göre en olumsuz senaryo; Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması, Avrupa’daki doğal gaz depolarının yeterince doldurulamaması, sert geçen bir kış ve yenilenebilir enerji üretiminin düşük seyretmesi halinde ortaya çıkabilir. Böyle bir durumda Avrupa’daki gaz santrallerinin üretimi azalabilir ve elektrik arzında sıkıntılar yaşanabilir.

Bununla birlikte ElCom, mevcut piyasa göstergelerinin kısa vadede fiziksel bir elektrik kıtlığına işaret etmediğini de vurguladı. Avrupa’nın LNG ithalat kapasitesinin önceki yıllara göre arttığına ve Fransa’daki nükleer santrallerin yüksek kapasiteyle çalışmasının önemli bir güvence oluşturduğuna dikkat çekildi.

Elektrik şebekesi de yaşlanıyor

Raporda yalnızca enerji arzı değil, İsviçre’nin elektrik altyapısına ilişkin uyarılar da yer aldı. ElCom, ülke genelindeki yüksek gerilim hatlarının yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan 12 bin elektrik direğinin 50 ila 80 yıllık olduğunu belirterek şebekenin yenilenmesi ve modernizasyon çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini bildirdi.

Yetkililer ayrıca, 2025 yılında İber Yarımadası’nda yaşanan büyük elektrik kesintisinden çıkarılan derslerin İsviçre’nin enerji sistemine de yansıtılması gerektiğini ifade etti. Özellikle yenilenebilir enerji yatırımları artırılırken şebeke dengesinin korunması ve olası büyük kesintilere karşı sistemin yeniden devreye alınmasını sağlayacak teknik altyapının güçlendirilmesi çağrısında bulunuldu.