BERN - İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi’nin (BAG) verilerine göre, 1996’da aylık ortalama 128 frank olan prim, 2026’da 393 franka yükseldi.

İsviçre’de zorunlu temel sağlık sigortasını getiren Sağlık Sigortası Yasası (KVG), 1 Ocak 1996’da yürürlüğe girdi. Böylece ülkede yaşayan herkes için temel sağlık sigortası zorunlu hale geldi. Sigortalılar şirketlerini ve sigorta modellerini seçebiliyor ancak temel sigortadan çıkamıyor.

Aradan geçen 30 yılda ortalama prim yüzde 207 arttı. Aynı dönemde İsviçre’de genel yaşam maliyetindeki artış ise yaklaşık yüzde 20’de kaldı. Bu durum, sağlık sigortası primlerindeki yükselişin genel enflasyonun oldukça üzerinde gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

Sigortalılar daha ucuz modellere yöneldi

Primlerdeki yükseliş, sigortalıların tercihlerini de değiştirdi. 1996’da doktor seçimini kısıtlayan sağlık sigortası modellerini tercih edenlerin oranı yalnızca yüzde 2 seviyesindeydi. Bugün ise sigortalıların yüzde 80’inden fazlası Telmed, HMO veya aile hekimi modeli gibi doktor seçimini sınırlandıran seçenekleri kullanıyor.

Bu modeller, serbest doktor seçimine izin veren sigortalara kıyasla daha düşük primlerle sunuluyor.

Kantonlar arasında büyük fark var

Sağlık sigortası primlerindeki artış kantonlara göre önemli farklılıklar gösteriyor. En yüksek oransal artış Appenzell Ausserrhoden kantonunda kaydedildi. Burada aylık ortalama prim 1996’da 91 frank iken 2026’da 341 franka çıktı. Artış oranı yüzde 276 oldu.

En düşük artış ise Vaud kantonunda gerçekleşti. Ancak burada da primler yaklaşık yüzde 150 yükselerek 177 franktan 442 franka çıktı.

2026 itibarıyla aylık ortalama primin en yüksek olduğu kanton yaklaşık 502 frank ile Ticino olurken, en düşük prim 264 frank ile Zug’da bulunuyor.

Prim desteği alanların sayısı arttı

Artan primler nedeniyle devlet desteğine ihtiyaç duyanların sayısı da yükseldi. 1996’da yaklaşık 1,65 milyon kişi, yani nüfusun yüzde 23’ü sağlık sigortası prim desteğinden yararlanıyordu. 2025’te bu sayı 2,64 milyona, oran ise yüzde 29’a çıktı.

Devletin prim desteği için ödediği toplam miktar da aynı dönemde önemli ölçüde arttı. 1996’da 1,47 milyar frank olan destek tutarı, 2025’te 7,3 milyar franka ulaştı.

Primler neden yükseliyor?

İsviçre hükümetine göre sağlık harcamalarındaki artışın tek bir nedeni bulunmuyor. Toplumun yaşlanması, tıbbi ve teknolojik gelişmeler, sağlık hizmetlerine yönelik talebin artması ve mevcut tarife sistemindeki teşvikler başlıca nedenler arasında gösteriliyor.

Yeni tedavi yöntemleri ve yüksek fiyatlı ilaçlar hastalara daha fazla tedavi seçeneği sunarken sağlık harcamalarının da yükselmesine neden oluyor.

İsviçre yönetimi sağlık harcamalarındaki artışı sınırlamak amacıyla çeşitli önlemler üzerinde çalışıyor. Bunlar arasında ayakta ve yatarak tedavilerin finansmanında ortak bir sistemin 2028’den itibaren uygulanması ve 2026 yılı sonunda sağlık harcamaları için ilk kez somut hedefler belirlenmesi bulunuyor.