İsviçre'de seçmenler, gelecek ay düzenlenecek referandumda ülkenin ekonomik yaptırım uygulamasını veya NATO ile işbirliği yapmasını engelleyecek daha kısıtlayıcı bir tarafsızlık düzenlemesini onaylayıp onaylamayacaklarına karar verecek.

Ülke genelinde barış güvercinlerinin yer aldığı ve seçmenlerden savaşı reddetmelerini isteyen afişler asıldı.

Bu kampanya Kremlin'in desteğini kazanırken İsviçre'nin Avrupalı komşularından tecrit edilebileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Kamuoyu yoklamaları seçmenlerin teklifi reddedeceğine işaret ediyor. Yakın tarihli bir ankete göre halkın yüzde 62'si teklife karşı çıkarken yüzde 36'sı destek veriyor. Ancak anketör Fabio Wasserfallen, Reuters'a verdiği demeçte, değişiklik yanlılarının mevcut durumu savunanlardan daha fazla harcama yaptığını ve bu durumun aradaki farkı daraltabileceğini söyledi.

Uluslararası düzeyde 1815'ten bu yana tanınan ve 1848'den beri ülke anayasasında yer alan İsviçre tarafsızlığı, İsviçre'yi her iki dünya savaşının da dışında tuttu.

Kampanyayı destekleyen sağcı İsviçre Halk Partisi'nin (SVP) kıdemli siyasetçisi Christoph Blocher, İsviçre'nin Ukrayna'yı 2022'deki işgali sebebiyle Rusya'ya yaptırım uygulamasının ardından bu statünün tehdit altına girdiğini belirtti.

Blocher, Reuters ile yaptığı açıklamada "İsviçre, sürekli silahlı ve tarafsız kaldığı için 200 yıldır savaş yaşamadı" dedi.

ÜLKENİN TARAFSIZLIĞI EROZYONA UĞRUYOR

İsviçre tarafsızlığının şartları anayasada açıkça belirtilmiyor. Tarafsızlığın kapsamı, tarafsız ülkelerin topraklarının askeri amaçla kullanılmasına izin vermemesini ve savaşan taraflar arasında tarafsız kalmasını öngören 1907 Lahey Sözleşmesi ile belirleniyor.

Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkilere karşı yürütülen başarılı kampanyalara öncülük eden Blocher, yaptırımlar nedeniyle Rusya'nın artık İsviçre'yi çatışmanın bir tarafı olarak gördüğünü ve tarafsızlığın zedelendiğini söyledi.

Blocher, "Üçüncü bir dünya savaşı çok uzakta olmayabilir; o zaman inandırıcı bir şekilde tarafsız olup olmadığımız önem kazanacak" diye konuştu.

Rusya Dışişleri Bakanlığı da tartışmaya dahil oldu.

Bakanlık Sözcüsü Mariya Zaharova, sosyal medya paylaşımında İsviçre'yi yaptırımlarını AB yaptırımlarıyla aynı hizaya getirdiği için eleştirdi.

Kendisi de İsviçre'nin yaptırım listesinde yer alan Zaharova, "Hukuki açıdan bakıldığında 'esnek tarafsızlık' aslında hiçbir şekilde tarafsızlık olmaması demektir" ifadesini kullandı.

Kampanya, İsviçre anayasasına saldırıya uğramadığı sürece hiçbir askeri ya da savunma ittifakına katılamayacağı veya işbirliği yapamayacağı kuralının konmasını istiyor.

Düzenleme ayrıca Birleşmiş Milletler tarafından onaylanmadığı müddetçe hiçbir yaptırıma katılınmamasını talep ediyor.

TEKLİFE KARŞI ÇIKANLARDAN "DEĞİŞİKLİĞE GEREK YOK" AÇIKLAMASI

SVP dışındaki siyasi partilerin büyük bölümü ve İsviçre hükümeti teklife karşı çıkıyor.

Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, bu adımın ulusal güvenliğe zarar vereceğini ve NATO ile ortak tatbikat yapılmasını engelleyeceğini söyledi.

Cassis düzenlediği basın toplantısında "Yalnızca sözlü kınamalarda bulunabiliriz ancak somut hiçbir adım atamayız; bu durum komşularımızla kesinlikle büyük bir sorun yaratır" dedi.

Hükümetin hukuk uzmanları, başarılı bir formül olarak nitelendirdikleri mevcut yapının değiştirilmesine ihtiyaç olmadığını belirtti.

Bu formül kapsamında İsviçre, son olarak İran ihtilafı sırasında ABD askeri uçaklarının hava sahasını kullanmasını yasakladı.

Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Hukuk Dairesi Başkanı Franz Perrez, "Tarafsızlık tüm dünyada açıkça tanımlanmış ve anlaşılmıştır. Bu önlemleri uygulamak İsviçre'yi daha tarafsız kılmaz" değerlendirmesini yaptı.

Basel Üniversitesi'nde görevli siyaset bilimci Laurent Goetschel, kampanyanın "Savaşa hayır, tarafsızlığa evet" yazılı afişlerinin, tarafsızlığın nasıl uygulandığını tam olarak anlamayan seçmenlere cazip gelebileceğini söyledi.

Goetschel şunları ekledi: "Tarafsızlık bir dogma değildir. İsviçre'nin tarafsız olması mantıklıdır; ancak bunun nasıl yürütüleceği anayasada sabitlenmek yerine hükümetin takdirine bırakılmalıdır."