BERN – İsviçre’de kadınlar ile erkekler arasındaki ücret farkı yıllar içinde azalmasına rağmen halen dikkat çekici seviyede bulunuyor. Federal İstatistik Dairesi’nin (BFS) yeni verilerine göre kadınlar 2024 yılında erkeklerden ortalama yüzde 15,7 daha az ücret aldı. Bu oran 2022’de yüzde 16,2, 2020’de ise yüzde 18 seviyesindeydi.

Aynı profile rağmen 640 frank fark

Ücret farkının biraz üzerinde yarısı; eğitim düzeyi, şirkette geçirilen süre ve yöneticilik görevi gibi yapısal faktörlerle açıklanabiliyor. Ancak farkın önemli bir bölümü bu unsurlarla açıklanamıyor.

BFS verilerine göre benzer yapısal özelliklere sahip bir kadın, 2024 yılında bir erkeğe kıyasla ortalama yüzde 6,5 daha az kazandı. Bu fark aylık brüt ücrette yaklaşık 640 İsviçre frangına karşılık geliyor.

Açıklanamayan ücret farkının toplam fark içindeki payı 2022’de yüzde 48,2 iken, 2024’te yüzde 46,9’a geriledi. Böylece bu oran 2014’ten bu yana ilk kez düşüş gösterdi.

Yaş ilerledikçe fark büyüyor

Ücret eşitsizliğinde yaş da önemli bir rol oynuyor. 30 yaşın altındaki kadınlarda açıklanamayan ücret farkı yüzde 2,2 seviyesindeyken, 50 yaşın üzerindeki kadınlarda bu oran yüzde 8,3’e çıkıyor.

Medeni duruma göre de ciddi farklılıklar görülüyor. Bekâr çalışanlarda açıklanamayan ücret farkı yüzde 2,7 iken, evli çalışanlarda yüzde 8,1’e yükseliyor. BFS, bu tür özelliklerin ücret farklarını tanımlamaya yardımcı olduğunu ancak eşitlik yasası açısından bunların ücret farklılığını haklı çıkaramayacağını vurguluyor.

Küçük şirketlerde fark daha yüksek

Şirket büyüklüğü de ücret eşitsizliğini etkiliyor. 20’den az çalışanı bulunan işletmelerde açıklanamayan fark yüzde 8,6 olarak ölçüldü. Bin veya daha fazla çalışanı bulunan büyük şirketlerde ise bu oran yüzde 5,8’e geriliyor.

Hiyerarşik kademeler yükseldikçe fark daha da büyüyor. Yönetici görevi bulunmayan kadınlar benzer pozisyondaki erkeklerden ortalama yüzde 6,1 daha az kazanırken, üst düzey yönetici pozisyonlarında fark yüzde 12,4’e kadar çıkıyor.

En büyük fark finans ve sigortada

Özel sektörde ücret farkı kamu sektörüne göre biraz daha yüksek. Özel sektörde aynı yapısal özelliklere sahip kadınlarla erkekler arasındaki açıklanamayan fark yüzde 6,5, kamu kurumlarında ise yüzde 5,9 seviyesinde.

Sektörlere göre bakıldığında fark daha da belirginleşiyor. Özel sektörde kadınların aynı özelliklere sahip erkeklere kıyasla aylık ortalama ücret kaybı şöyle hesaplandı:

* Otelcilik ve gastronomide 191 frank
* Perakende sektöründe 606 frank
* Makine sanayisinde 829 frank
* Kredi ve sigorta sektöründe ise 1.506 frank

Veriler, İsviçre’de kadın ve erkekler arasındaki ücret farkının zaman içinde azaldığını gösterse de, özellikle üst düzey görevlerde ve bazı sektörlerde eşitsizliğin halen belirgin şekilde devam ettiğini ortaya koyuyor.