ZÜRİH – İsviçre’de toplumsal cinsiyete dayalı kadın cinayetlerinde ileri yaştaki mağdurların oranının giderek yükseldiği bildirildi.

Tamedia gazetelerinin haberine⁠ göre, son 15 yılda hem failin hem de mağdurun 65 yaşın üzerinde olduğu kadın cinayetlerinde belirgin bir artış yaşandı.

St. Gallen Üniversitesinden kriminologlar Nora Markwalder ve Simone Walser tarafından yapılan araştırmada, İsviçre’de 1990-2014 yılları arasında kasıtlı olarak işlenen ve ölümle sonuçlanan cinayetler incelendi.

Araştırmada, yaşlı erkekler tarafından yaşlı kadınlara karşı işlenen kadın cinayetlerinin toplam içindeki payının 2011’de yüzde 12 olduğu, günümüzde ise yüzde 30’a yükseldiği belirtildi.

Cinayetlerin yüzde 40’ı ilişkiler içinde yaşanıyor

İsviçre’de kadın cinayetlerinin önemli bir bölümünde failin, mağdurun eşi veya birlikte yaşadığı kişi olduğu kaydedildi. Ülkedeki bütün cinayetlerin yaklaşık yüzde 40’ının mevcut veya sona ermiş ilişkiler içerisinde meydana geldiği bildirildi.

Araştırmacı Nora Markwalder, ileri yaştaki kişilerin bu vakalardaki yüksek oranının dikkat çekici olduğunu söyledi. Markwalder, suçların, şiddet olaylarının ve cinayetlerin genel olarak daha çok gençlerle ilişkilendirilmesine rağmen kadın cinayetlerinde farklı bir tablo görüldüğünü belirtti.

Araştırmaya göre 65 yaşın üzerindeki faillerin yüzde 86’sı İsviçre vatandaşı. Aynı yaş grubundaki kadın mağdurlar arasında da İsviçre vatandaşlarının oranı yüzde 86 olarak belirlendi.

Daha genç faillerin ise yaklaşık yarısının İsviçre vatandaşı olduğu, genç mağdurlarda bu oranın yüzde 60 düzeyinde bulunduğu kaydedildi. İleri yaştaki faillerin geçmişte suç işlemiş olma oranının da genç faillere kıyasla daha düşük olduğu belirtildi.

Araştırmada üç temel etken öne çıktı

Araştırmacılar, 65 yaşın üzerindeki erkeklerin eşlerini veya birlikte yaşadıkları kadınları öldürdüğü vakalarda üç temel etkenin öne çıktığını bildirdi.

Vakaların bir bölümünde, genç faillerde de görülen kadını kontrol etme ve onun üzerinde hak sahibi olduğunu düşünme anlayışının etkili olduğu ifade edildi.

Yaklaşık üç vakadan birinde failin cinayetin ardından kendi yaşamına da son verdiği belirtildi. Araştırmacılar, bu davranışın erkeğin eşinin kendisi olmadan yaşayamayacağına karar verdiği ataerkil bir düşünce biçimiyle bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.

Vakaların başka bir bölümünde faillerin, fiziksel veya psikolojik rahatsızlık yaşayan eşlerini “acıdan kurtarma” iddiasında bulunduğu aktarıldı. Araştırmacılar, kadının açık rızası olmadan onun yaşamı hakkında karar verilmesinin de ataerkil bir kontrol anlayışını yansıttığını vurguladı.

Mağdurların yüzde 27’den fazlasının psikolojik rahatsızlıklarının bulunduğu tespit edildi. Bu oranın genç mağdurlardakinin yaklaşık iki katı olduğu bildirildi. Araştırmacılar, bazı faillerin uzun süreli bakım yükü ve çaresizlik duygusuyla hareket etmiş olabileceğini değerlendirirken bunun şiddeti hiçbir şekilde haklı göstermeyeceğinin altını çizdi.

Yaşlı kadınlar destek kuruluşlarına daha az başvuruyor

Araştırmada, ileri yaştaki kadınların aile içi şiddet karşısında genç kadınlara kıyasla daha az yardım istediğine dikkat çekildi.

Ulusal mağdur yardımı istatistiklerine göre 2025 yılında kantonlardaki destek merkezlerine başvuran kadınların yalnızca yüzde 3,6’sını 64 yaşın üzerindekiler oluşturdu.

Federal makamların tahminlerine göre İsviçre’de her yıl 60 yaşın üzerindeki 300 bin ila 500 bin kişi psikolojik veya fiziksel şiddete ya da ihmale maruz kalıyor.

Şiddet mağdurları 142’yi arayabilir

İsviçre’de fiziksel, psikolojik veya cinsel şiddete maruz kalan kişiler, ülke genelinde hizmet veren 142 Mağdur Yardımı Hattı üzerinden ücretsiz, gizli ve isimsiz destek alabiliyor. Hat, 1 Mayıs 2026’dan bu yana günün 24 saati hizmet veriyor. 142 bir acil yardım hattı değil; acil tehlike durumunda polisin 117, sağlık ekiplerinin ise 144 numarasından aranması gerekiyor. opferhilfe-schweiz.ch⁠