BERN- İsviçre Federal Hükümeti, emeklilik sisteminde önemli değişiklikler öngören yeni AHV reform paketini kamuoyuna sundu. Buna göre resmi emeklilik yaşı şimdilik artırılmayacak. Ancak erken emeklilik imkanları ciddi şekilde sınırlandırılırken, 65 yaşından sonra çalışmaya devam edenler için yeni teşvikler getirilecek.

Erken Emeklilik Artık En Erken 63 Yaşında

Bugün birçok çalışan, ikinci sütun (BVG) kapsamında birikmiş emeklilik fonlarını 58 yaşından itibaren çekebiliyor. Ayrıca 3. sütundaki (Säule 3a) birikimler de 60 yaşından itibaren kullanılabiliyor.

Federal Hükümet’in planına göre:

* BVG ve 3a fonlarına erişim kademeli olarak en erken 63 yaşına çıkarılacak.
* Bu kural sadece zorunlu emeklilik birikimlerini değil, ek (üzerindeki) birikimleri de kapsayacak.
* İşten çıkarılan çalışanlar için belirli istisnalar tanınacak.
* İnşaat sektörü gibi meslek gruplarına özgü erken emeklilik çözümleri devam edecek.

65 Yaş Sonrası Çalışmak Teşvik Edilecek

Hükümet, emeklilik yaşından sonra çalışmaya devam edenlere yönelik önemli avantajlar sunmayı planlıyor:

* Çalışanlar isterlerse 65 yaş sonrasında da emeklilik kasasında sigortalı kalabilecek.
* AHV maaşının alınması için üst yaş sınırı kaldırılacak.
* Emeklilik yaşından sonra çalışırken AHV primi ödenmeyen gelir tutarı artırılacak.

Bugün yıllık 16.800 Frank olan prim muafiyeti, 22.800 Frank’a yükseltilecek.

13. AHV Emeklilik Maaşı İçin KDV Artışı Gündemde

2026 yılından itibaren ilk kez ödenecek olan 13. AHV maaşı, sosyal sigorta sistemine yılda yaklaşık 4 milyar Frank ek yük getirecek.

Federal Hükümet bu ek finansmanı sağlamak için Katma Değer Vergisi’nin (Mehrwertsteuer):

* yüzde 8,1’den
* yüzde 8,8’e oranı çıkarılmasını savunuyor.

Emeklilik Yaşı Şimdilik Artmayacak

Ekonomi çevreleri ve sağ partiler emeklilik yaşının yükseltilmesini talep etse de Federal Hükümet, halkın iki yıl önce bu yöndeki referandumu reddetmesini dikkate alarak bu seçeneği gündeme almadı.

İçişleri Bakanı Elisabeth Baume-Schneider, bu kararla halkın iradesine saygı gösterildiğini belirtti.

AHV’de Otomatik Fren Mekanizması

Yeni düzenleme kapsamında AHV fon varlığı, yıllık harcamaların yüzde 90’ının altına düşerse Federal Hükümet, parlamentoya zorunlu tasarruf veya ek gelir önlemleri sunmak zorunda kalacak.

Bu önlemler arasında:

* Yeni vergi artışları,
* Maaş kesintileri,
* Emekli maaşlarında enflasyon artışının askıya alınması gibi seçenekler yer alabilecek.

İşverenler ve Partilerden Farklı Tepkiler

Schweizerischer Arbeitgeberverband, hükümetin demografik gerçekleri görmezden geldiğini savunarak emeklilik yaşının artırılmasının kaçınılmaz olduğunu açıkladı.

Buna karşılık sendikalar, 13. AHV maaşının sosyal açıdan dengeli bir şekilde finanse edilmesi halinde sistemin sürdürülebilir olduğunu savundu.

Sonuç: Daha Uzun Çalışma Teşvik Ediliyor

Federal Hükümet’in reformu, emeklilik yaşını resmi olarak yükseltmese de fiilen daha uzun süre çalışmayı teşvik eden ve erken emekliliği zorlaştıran kapsamlı bir dönüşüm anlamına geliyor.

Özellikle yüksek gelir grubunun sıkça tercih ettiği 60 yaş civarındaki erken emeklilik uygulamaları gelecekte önemli ölçüde kısıtlanacak. Buna karşılık, çalışmaya devam etmek isteyen emeklilere daha fazla esneklik ve vergi avantajı sağlanacak.