BERN – İsviçre’de federal yönetimin giderek büyümesi, kamu harcamaları ve bürokrasinin şirketler üzerindeki yükü yeni bir siyasi tartışmanın merkezine oturdu. Genç Liberaller tarafından başlatılan “yönetim freni” halk girişimi, ülkenin önde gelen ekonomi çevrelerinden destek aldı.

Watson’un aktardığına göre, ekonomi kuruluşları mevcut bürokratik yapının şirketler ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerindeki yükünün giderek ağırlaştığını savunuyor.

İş dünyasının temsilcileri, şirketlerin yerine getirmek zorunda olduğu yasal ve idari yükümlülüklerin sayısındaki artışa dikkat çekiyor. Devlet Ekonomi İşleri Sekreterliği SECO’nun izleme verilerine göre bu yükümlülüklerin sayısı 2007 yılında yaklaşık 26 bin iken, 2025 itibarıyla 36 binin üzerine çıktı.

“KOBİ’lerin rekabet gücünü zayıflatıyor”

İsviçre Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Birliği (USAM/SGV) Direktörü Urs Furrer, giderek artan idari yükün İsviçre şirketlerinin ve özellikle KOBİ’lerin rekabet gücüne zarar verdiğini savundu.

İsviçre İşverenler Birliği Direktörü Roland A. Müller ise federal yönetimde ödenen yüksek ücretlerin özel sektör açısından başka bir sorun oluşturduğuna dikkat çekti.

Müller’e göre kamu sektörünün ücret avantajı, zaten yoğun olan nitelikli çalışan bulma rekabetini daha da artırıyor. Bunun da özel sektördeki kalifiye personel sıkıntısını ağırlaştırdığı belirtiliyor.

Federal harcamalar ücret artışlarına bağlanacak

Geçtiğimiz nisan ayında başlatılan “Federal yönetim ve nüfus arasında adil bir denge – yönetime fren” girişiminin temel amacı, federal yönetimin büyümesini belirli bir mekanizmaya bağlamak.

Girişime göre Konfederasyonun harcamalarındaki büyüme, İsviçre nüfusunun ortalama ücretlerindeki gelişimle bağlantılı hale getirilecek. Böylelikle kamu yönetiminin ve harcamaların özel sektörden ve genel ekonomik gelişmeden bağımsız şekilde büyümesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Model, İsviçre’de uzun yıllardır uygulanan borç freni sisteminden esinleniyor.

Economiesuisse: Devlet daha verimli ve dijital olmalı

Economiesuisse Direktörü Monika Rühl, borç freninin bağlayıcı mali kuralların etkili olabileceğini gösterdiğini belirterek benzer bir mekanizmanın kamu yönetiminde de uygulanabileceğini savunuyor.

Rühl’e göre yönetim freni, siyasetçileri ve kamu kurumlarını devlet süreçlerini daha verimli ve daha dijital hale getirmeye teşvik edebilir.

Ekonomi çevreleri İsveç ve Danimarka gibi ülkelerde uygulanan daha yüksek kamu verimliliği standartlarını da örnek gösteriyor. İş dünyasının değerlendirmesine göre benzer verimlilik seviyelerine ulaşılması halinde İsviçre’de bürokrasiden kaynaklanan maliyetlerde yılda 30 milyar frankın üzerinde tasarruf potansiyeli bulunuyor.

Acil durumlar için istisna olacak

Girişim kamu harcamalarına tamamen değişmez bir üst sınır getirmiyor.

Olağanüstü veya acil durumlarda parlamentonun mutlak çoğunluk kararıyla belirlenen sınırın üzerine çıkabilmesi öngörülüyor. Ayrıca bazı federal eğitim kurumlarının girişimin kapsamı dışında tutulması planlanıyor.

Genç Liberaller desteği memnuniyetle karşıladı

Genç Liberaller Başkanı Jonas Lüthy, İsviçre ekonomi dünyasının girişime destek vermesinin ülkede bu konuda harekete geçilmesi gerektiğini gösterdiğini söyledi.

Lüthy, federal yönetimin kontrolsüz büyümesinin İsviçre’nin ekonomik konumunu uzun vadede zayıflattığını savundu.

Girişim komitesinde farklı siyasi partilerden federal düzeyde temsilciler de yer alıyor.

100 bin imza gerekiyor

Girişimin halk oylamasına taşınabilmesi için gerekli 100 bin geçerli imzanın 14 Ekim 2027’ye kadar toplanması gerekiyor.

İmza sürecinin başarıyla tamamlanması halinde konu İsviçre’nin doğrudan demokrasi sistemi çerçevesinde siyasi sürece taşınacak.

Tartışmanın önümüzdeki dönemde özellikle kamu çalışanlarının ücretleri, federal yönetimin büyüklüğü, bürokrasinin KOBİ’lere maliyeti ve devletin özel sektörle nitelikli personel rekabeti üzerinden devam etmesi bekleniyor.