ZÜRİH – İsviçre’de camilerin ve Müslüman kuruluşların hukuki statüsü ile kamu kaynaklarından yararlanması yeniden gündeme geldi. Devlet desteğinin camilerdeki mali şeffaflığı artırabileceği ve aşırılıkçı etkilerin daha kolay denetlenmesini sağlayabileceği savunuldu.

Tages-Anzeiger gazetesinde Arthur Rutishauser imzasıyla yayımlanan başyazıda, İsviçre’de dini topluluklar arasında hukuki statü ve kamu desteği bakımından önemli farklılıklar bulunduğuna dikkat çekildi.

Müslüman kuruluşların resmî tanınırlığı bulunmuyor

İsviçre’de dini topluluklarla devlet arasındaki ilişkiler kantonlar tarafından düzenleniyor. Zürih Kantonu’nda Evanjelik Reform Kilisesi, Roma Katolik Kilisesi ve Hristiyan Katolik Cemaati kamu hukuku kapsamında tanınıyor.

Bu kiliseler üyelerinden ve şirketlerden kilise vergisi toplayabiliyor. Aynı zamanda topluma yönelik faaliyetleri için kantondan mali destek alıyor.

Zürih’teki iki Yahudi cemaati ise sınırlı tanınma statüsüne sahip bulunuyor. Bu cemaatler resmen tanınmalarına rağmen kilise vergisi toplama yetkisine sahip değil.

Kanton nüfusunun yüzde 6’dan fazlasını oluşturan Müslümanların bağlı olduğu kuruluşların ise benzer bir resmî statüsü bulunmuyor.

Yerleşik kiliselerin gelirlerinden pay önerisi

Başyazıda, kamu hukuku kapsamında tanınan kiliselerin sahip olduğu geniş mali imkânlara dikkat çekilerek, gelirlerin bir bölümünün Müslüman kuruluşların toplumsal hizmetlerine aktarılmasının uygun olacağı görüşü dile getirildi.

Müslüman kuruluşlara sağlanacak desteğin koşulsuz olmaması gerektiği belirtilirken, mali şeffaflık, demokratik yönetim, İsviçre hukukuna bağlılık ve yabancı kaynakların açıklanması gibi şartların aranabileceği ifade edildi.

Kamu kaynaklarından yararlanan camilerin faaliyetlerinin ve finansmanının devlet tarafından daha kolay denetlenebileceği savunuldu.

Şüpheli imamın görevden uzaklaştırılması olumlu karşılandı

Yazıda, İslamcı çevrelerle bağlantılı olduğu yönünde iddialar bulunan bir imamın, araştırma sonuçlarının ilgili cami yönetimine iletilmesinin ardından görevden uzaklaştırılması olumlu bir adım olarak değerlendirildi.

Ancak bu tür olayların İsviçre’deki Müslüman kuruluşlara yönelik kamu güvenini olumsuz etkilediği kaydedildi.

Özellikle bazı gençlerin Orta Doğu merkezli radikal grupların propagandasından etkilenebildiği belirtilerek, devletin camilerde ve dini kuruluşlarda yaşanan gelişmeleri yakından takip etmesi gerektiği savunuldu.

Geçmişte Winterthur ve Biel kentlerinde faaliyet gösteren bazı radikal vaizlerin İsviçre’nin hoşgörülü sistemini kötüye kullandıkları hatırlatıldı.

“Devlet gözetimi tek başına yeterli değil”

Başyazıda devlet denetiminin gerekli olduğu, ancak tek başına aşırıcılık sorununu çözemeyeceği vurgulandı.

İsviçre’de kalıcı olarak yaşayan Müslümanların eğitim, çalışma hayatı, siyaset ve toplumsal yaşama daha güçlü biçimde katılmasının radikalleşmeye karşı daha etkili olacağı belirtildi.

Müslümanların İsviçre hukuk düzeni içinde inançlarını özgürce yaşayabilmeleri ve demokratik süreçlere katılabilmeleri gerektiği ifade edilirken, toplumdan kopuk paralel yapıların oluşmasına izin verilmemesi gerektiğine dikkat çekildi.

Müslümanların siyasete katılımı desteklenmeli

Yazıda, Müslümanların demokratik seçimlerde aday olmasının ve kamu görevlerine gelmesinin normal karşılanması gerektiği de vurgulandı.

Bir siyasetçinin yalnızca dini kimliği nedeniyle suçlanmasının veya herhangi bir kanıt bulunmadan radikal örgütlerle ilişkilendirilmesinin demokrasiyle bağdaşmadığı belirtildi.

Gelecekte Basel veya Zürih gibi kentlerde Müslüman bir belediye başkanının seçilmesinin de demokratik sistemin doğal bir sonucu olabileceği değerlendirmesine yer verildi.

İsviçre’de tartışmanın, camilere kamu desteği verilip verilmemesinden çok, bu desteğin hangi şeffaflık, denetim ve hukuka bağlılık şartları altında sağlanacağı üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.