İSVİÇRE’DE ANTİBİYOTİK KULLANIMI TARİHÎ DÜŞÜK SEVİYEDE
Antibiyotik kullanımı azalıyor ancak dirençli bakteriler nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı artıyor. İsviçre’de 2025 yılında antibiyotik tüketimi rekor seviyede geriledi.
İsviçre’de antibiyotik kullanımı rekor düzeyde geriledi. Ancak antibiyotiklere karşı direnç geliştiren bakteriler nedeniyle yaşanan ölümlerin sayısı, 2010 yılından bu yana neredeyse iki katına çıktı. Yeni yayımlanan rapor, sağlık alanında önemli ilerlemeler kaydedilmesine rağmen ciddi risklerin devam ettiğini ortaya koydu.
İsviçre Federal Halk Sağlığı Dairesi (BAG), Gıda Güvenliği ve Veterinerlik Dairesi (BLV), Tarım Dairesi (BLW) ile Çevre Dairesi (BAFU) tarafından hazırlanan 2026 İsviçre Antibiyotik Direnci Raporu'na göre, insanlarda antibiyotik tüketimi 2025 yılında önemli ölçüde azaldı.
Ülkede günlük antibiyotik tüketimi, her 1000 kişi başına ortalama 9,9 doz seviyesine geriledi. Bu rakam, 2024 yılındaki 11,1 doza göre yaklaşık yüzde 11 daha düşük. Tüketim, pandemi öncesi 2019 yılına kıyasla da yüzde 4 azaldı.
Böylece İsviçre, 2027 yılı için belirlenen günlük 10,2 dozluk hedefe planlanandan önce ulaşmış oldu. Avrupa karşılaştırmasında da ülke olumlu bir tablo sergiliyor. İsviçre'deki antibiyotik tüketimi, 2024 yılında Avrupa ortalaması olan 20,4 dozun yaklaşık yarısında kaldı.
DİRENÇLİ BAKTERİLERDEN ÖLÜMLER ARTIYOR
Antibiyotik kullanımındaki düşüşe rağmen rapor, endişe verici bir gelişmeye de dikkat çekiyor. Antibiyotiklere karşı yüksek direnç gösteren 16 bakteri kombinasyonu nedeniyle hayatını kaybedenlerin tahmini sayısı, 2010 yılında 135 iken 2024 yılında 258'e yükseldi.
Uzmanlar, antibiyotiklerin daha az kullanılmasının tek başına yeterli olmadığını vurguluyor. Hangi antibiyotiğin, hangi hastalıkta ve ne zaman reçete edildiği de direnç oluşumunu etkiliyor.
Özellikle hastane dışındaki sağlık hizmetlerinde reçeteleme konusunda eksiklikler bulunuyor. Antibiyotiklerin yüzde 85,9'u hastanelerde değil, ayakta tedavi kapsamında reçete ediliyor. Bu reçetelerin önemli bir bölümü aile hekimlerinden geliyor.
Aile hekimlerinin yazdığı antibiyotiklerin neredeyse yarısı solunum yolu enfeksiyonlarıyla ilgili. Ancak bu enfeksiyonların önemli bir kısmına virüsler neden oluyor. Antibiyotikler ise virüslere karşı etkili değil. Rapora göre ayakta tedavide düzenlenen reçetelerin yaklaşık beşte biri tıbbi kılavuzlara uygun değil.
BATI İSVİÇRE'DE ANTİBİYOTİK DAHA FAZLA KULLANILIYOR
Bölgeler arasında da dikkat çekici farklılıklar bulunuyor. Fransızca konuşulan Batı İsviçre'de antibiyotik reçete edilme oranı, Almanca konuşulan bölgelere göre 1,5 kattan fazla.
Cenevre kantonu günlük 1000 kişi başına 11,8 dozla ilk sırada yer alırken Appenzell Innerrhoden kantonunda bu rakam 4,5 dozda kaldı.
HAYVANCILIKTA DA TÜKETİM AZALIYOR
Antibiyotik kullanımındaki düşüş hayvancılık alanında da görülüyor. Çiftlik hayvanları için İsviçre'de satılan antibiyotik etken maddesi miktarı 2008 yılından bu yana belirgin biçimde azaldı.
Ancak hayvanların biyokütlesine göre hesaplanan tüketim, son üç yılda yaklaşık aynı seviyede kaldı. Büyükbaş hayvanlarda 2025 yılında ilk kez hafif bir düşüş görülürken domuzlarda toplam antibiyotik miktarı yeniden bir miktar arttı.
Kanatlı hayvanlarda ise kritik öneme sahip antibiyotiklerin kullanımı 2021 yılından bu yana yüzde 56 azaldı.
DOMUZLARDA DİRENÇLİ BAKTERİ TEHLİKESİ
Raporda hayvanlardaki antibiyotik direnci de önemli bir risk olarak öne çıkıyor. Besi domuzlarında MRSA (CC398) adı verilen dirençli bakteriyi taşıyan hayvanların oranı, 2009 yılında yüzde 2 iken yüzde 69'a yükseldi.
Söz konusu bakterinin insanlara da bulaşabilmesi, hayvan ve insan sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini gösteriyor. 2007-2022 yılları arasında hastanelerden alınan örnekleri inceleyen bir araştırmada, bu bakterinin insanlarda tespit edilen MRSA vakalarının yaklaşık yüzde 8'ini oluşturduğu belirlendi.
Uzmanlar, antibiyotiklerin bilinçli ve yalnızca gerekli durumlarda kullanılmasının, dirençli bakterilerle mücadelede büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Kaynak: Nau.ch / Keystone-SDA – 17 Kasım 2026. Swiss Antibiotic Resistance Report 2026.
Bu haber toplam 767 defa okunmuştur




Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.