BERN – İsviçre’de 75 yaş üstü sürücülere uygulanan mevcut sağlık kontrollerinin, araç kullanma yeterliliğini doğru şekilde ölçmekte yetersiz kaldığı ortaya çıktı. Federal Karayolları Ofisi (ASTRA) adına hazırlanan yeni bir araştırma, mevcut sistemde önemli eksiklikler bulunduğunu ve ülke genelinde yeni bir değerlendirme modeline ihtiyaç duyulduğunu ortaya koydu.

Sedrun’daki Ölümcül Kaza Tartışmaları Yeniden Alevlendirdi

Mart ayında Graubünden kantonunun Sedrun kasabasında meydana gelen kazada 87 yaşındaki bir sürücünün okul grubuna çarpması sonucu bir öğretmenin hayatını kaybetmesi, yaşlı sürücülerin trafikteki yeterliliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.

İlk bulgulara göre sürücünün fren yerine gaza bastığı değerlendiriliyor.

İstatistikler, 80 yaş üzerindeki sürücülerin kat ettikleri kilometre başına daha fazla kazaya karıştığını gösteriyor.

Mevcut Testler Sürüş Yeteneğini Ölçmüyor

Bugün İsviçre’de 75 yaşını aşan sürücüler her iki yılda bir sağlık kontrolünden geçmek zorunda.

Bu kontrollerde aile hekimleri genellikle:

* Görme ve işitme yetisini,
* Tepki ve dikkat düzeyini,
* Bilişsel fonksiyonları

değerlendiriyor.

En sık kullanılan testlerden biri olan Mini Mental Durum Testi ise esasen demans taraması için geliştirilmiş olup doğrudan sürüş yeteneğini ölçmek amacıyla tasarlanmış değil.

Araştırmaya göre bu test sonuçlarına dayanarak gerçek sürüş performansını değerlendirmek oldukça güç.

Dört Aşamalı Yeni Sistem Öneriliyor

Zürih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ZHAW) ve Lozan’daki araştırmacılar tarafından hazırlanan çalışma, dört aşamalı yeni bir değerlendirme sistemi öneriyor.

1. Seviye

Kişinin araç kullanmaya uygun olmadığı belirlenirse ehliyeti derhal geri alınacak.

1. Seviye

Sürücü, özel bir değerlendirme sürüşüne katılması şartıyla geçici olarak araç kullanmaya devam edebilecek.

1. Seviye

Değerlendirme sürüşü tavsiye edilecek ancak zorunlu olmayacak.

1. Seviye

Ek inceleme gerekmeksizin sürüşe uygun kabul edilecek.

Trafikte Gerçek Değerlendirme Yapılacak

Önerilen modelde sürüş değerlendirmeleri, bir sürüş eğitmeni ile ergoterapi uzmanından oluşan ekip tarafından gerçek trafik koşullarında gerçekleştirilecek.

Araştırmacılar, bu yöntemin sürücünün gerçek performansını en doğru şekilde ortaya koyduğunu belirtiyor.

Yılda 100 Bin Kişi Etkilenebilir

Uzmanlara göre 2030 yılına kadar her yıl yaklaşık 100 bin kişi bu sistem kapsamında ikinci veya üçüncü seviyede değerlendirilebilir.

Bu durum, mevcut sisteme göre daha fazla uzman ve daha uzun değerlendirme süreci gerektirecek.

Masrafları Sürücüler Karşılayacak

Yeni sistemde yapılacak ek değerlendirmelerin maliyetlerinin, bugünkü sağlık kontrollerinde olduğu gibi ilgili kişiler tarafından ödenmesi öngörülüyor.

Araştırmacılar, bunun kısa vadede ek maliyet yaratmasına rağmen, kazaların önlenmesi sayesinde toplum genelinde tasarruf sağlayacağını vurguluyor.

Direksiyon Bırakan Yaşlılara Destek Verilecek

Çalışma ayrıca, araç kullanmayı bırakmak zorunda kalan yaşlı kişilere daha fazla destek verilmesini öneriyor.

Bu kapsamda toplu taşıma kullanımına geçişi kolaylaştıran kursların ve danışmanlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması planlanıyor.

Kaynak: Aargauer Zeitung