BERN – İsviçre Konfederasyonu’nun 2026 yılı mali tablosu, daha önce yapılan tahminlerden çok daha olumlu seyrediyor. Federal hükümet, açık beklediği bütçede artık fazla öngörürken, önceki hesaplamalarla yeni tahminler arasındaki fark yaklaşık 2 milyar franka ulaştı.

Watson’da yayımlanan değerlendirmeye göre, bu büyük sapma Maliye Bakanı Karin Keller-Sutter’ın bütçe tahminlerinin fazla ihtiyatlı olup olmadığı tartışmasını yeniden gündeme getirdi. Özellikle siyasi sol, beklenenden iyi sonuçlara rağmen uygulanan tasarruf politikalarını eleştiriyor.

Şirketlerden 1,4 milyar frank daha fazla vergi

Tahminlerdeki değişimin en dikkat çekici nedeni şirketlerden gelen vergi gelirleri oldu. İşletmelerin federal kasaya bütçede öngörülenden yaklaşık 1,4 milyar frank daha fazla vergi ödediği belirtiliyor.

Ancak tahmin farkının yalnızca federal hükümetten kaynaklandığını söylemek mümkün değil. Federal vergilerin tahsilatını kantonlar gerçekleştiriyor ve büyük şirketlerle ilgili vergi bilgilerinin önemli bir bölümü vergi gizliliği kapsamında kalıyor.

Kantonlar arasında şirketleri kendi bölgelerine çekmek için güçlü bir vergi rekabeti bulunuyor. OECD’nin küresel asgari vergi düzenlemelerine rağmen kantonlar çeşitli vergi avantajlarıyla şirketler için cazip koşullar oluşturmaya devam ediyor.

Büyük şirketlere bağımlılık tartışması

Bu sistem bazı kantonlara önemli miktarda gelir sağlarken, beraberinde başka bir tartışmayı da getiriyor. Bazı kantonların vergi gelirlerinde az sayıdaki büyük şirkete giderek daha fazla bağımlı hale gelmesi, gelecekte şirketlerin kârlarında veya faaliyetlerinde yaşanabilecek değişikliklerin kamu maliyesine etkisi konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Federal düzeyde de şirket vergilerinin önemi giderek artıyor. Uzun yıllar boyunca bireylerden alınan doğrudan federal vergiler şirketlerden alınan vergilerden daha yüksekken, 2023 yılında bu tablo değişmeye başladı.

Federal makamlar daha önce bu gelişmenin geçici olacağını ve 2027’den itibaren eski dengenin yeniden oluşacağını öngörüyordu. Ancak yeni mali planlamada artık şirketlerden elde edilen güçlü vergi gelirlerinin daha kalıcı olabileceği varsayılıyor.

Böylece 2026 bütçesindeki yaklaşık 2 milyar franklık tahmin farkı yalnızca bir hesaplama tartışmasını değil, İsviçre’nin şirket vergilerine ve büyük vergi mükelleflerine artan bağımlılığını da gündeme taşıdı.