BERN – İsviçre’de F-35 savaş uçaklarının satın alınmasına yönelik kamuoyu desteği önemli ölçüde geriledi. Leewas Araştırma Enstitüsü tarafından 20 Minuten ve Tamedia adına gerçekleştirilen ankete katılanların yüzde 65’i satın almaya karşı olduğunu bildirdi. Alımı destekleyenlerin oranı ise yüzde 28’de kaldı.

Katılımcıların yüzde 44’ü F-35 alımına kesinlikle karşı çıkarken, yüzde 21’i de projeye daha çok karşı olduğunu belirtti. Ankete katılanların yüzde 14’ü satın almayı kesin olarak desteklediğini, diğer yüzde 14’ü ise projeye daha çok olumlu yaklaştığını ifade etti.

Tartışmaların merkezinde, Federal Meclis Denetim Komisyonunun yayımladığı rapor bulunuyor. Raporda, F-35 sözleşmesine ilişkin müzakerelerde eksiklikler yaşandığı ve satın alma bedeli konusunda bağlayıcı bir sabit fiyat garantisinin bulunmadığı belirtilmişti.

Sol ve Yeşil seçmende karşıtlık daha yüksek

F-35 alımına en güçlü itiraz sol ve çevreci partilerin seçmenlerinden geldi. Sosyal Demokrat Parti’ye yakın seçmenlerin yüzde 83’ü, Yeşiller Partisi destekçilerinin ise yüzde 80’i projeye karşı çıktı.

F-35 alımı en fazla FDP seçmenlerinden destek görmesine rağmen bu grupta da olumlu görüş bildirenlerin oranı yüzde 43’te kaldı. SVP seçmenlerinin yüzde 59’u, Merkez Partisi seçmenlerinin ise yüzde 58’i savaş uçaklarının satın alınmasına karşı olduğunu açıkladı.

Her yaş grubunda çoğunluk karşı

Anket sonuçlarına göre F-35 alımına karşı olanlar bütün yaş gruplarında çoğunluğu oluşturdu. En yüksek karşıtlık, yüzde 67 ile 50-64 yaş grubunda ölçüldü.

Projeye yönelik karşıtlığın en düşük olduğu 65 yaş üzerindeki grupta bile katılımcıların yüzde 63’ü satın almaya karşı çıktı. Bu yaş grubunda alımı destekleyenlerin oranı yüzde 33 olarak kaydedildi.

Kadınlarla erkeklerin görüşleri arasında ise büyük bir farklılık görülmedi. Erkeklerin yüzde 34’ü, kadınların yüzde 23’ü satın almayı destekledi. F-35 alımına kesinlikle karşı olduğunu belirtenlerin oranı her iki grupta da yüzde 44 oldu.

Kentte ve kırsalda sonuç değişmedi

Katılımcıların yaşadığı bölge de sonuçları önemli ölçüde etkilemedi. Kentlerde yaşayanların yüzde 65’i, banliyölerde yaşayanların yüzde 63’ü ve kırsal bölgelerde yaşayanların yüzde 65’i F-35 alımına karşı çıktı. Eğitim düzeyine göre de belirgin bir görüş farklılığı tespit edilmedi.

Anket, 24-27 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Sonuçlar, modellenmiş 10 bin 858 yanıta dayanırken istatistiksel hata payının 2,5 puan olduğu bildirildi. Katılımcılara, sözleşme görüşmelerindeki eksiklikler ve sabit fiyatın bulunmadığına ilişkin raporun ardından İsviçre’nin F-35 alımına devam edip etmemesi gerektiği soruldu. (Watson⁠)