Haber: Zafer Atamer

BERN – İsviçre’de ayakta tedavi hizmetlerinin faturalandırılmasında kullanılan TARDOC ve ayakta tedavi paketlerinin bazı uzman doktorlar tarafından daha yüksek gelir elde etmek amacıyla kullanıldığı iddia edildi.

Le Matin’in, İsviçre Fransızca Radyo ve Televizyonunun (RTS) “À Bon Entendeur” programında yayımlanan araştırmaya dayandırdığı haberine göre, bazı hastalardan daha önce tek randevuda gerçekleştirilen işlemler için artık farklı günlerde iki ayrı randevuya gelmeleri isteniyor. Böylece her işlem için ayrı ücretlendirme yapılabildiği ve toplam faturanın yükseldiği öne sürülüyor.

TARDOC, TARMED’in yerini aldı

İsviçre’de ayakta tedavi hizmetlerinin ücretlendirilmesinde uzun yıllardır kullanılan TARMED sistemi, 1 Ocak 2026’dan itibaren yerini TARDOC ve ayakta tedavi paketlerinden oluşan yeni sisteme bıraktı.

TARDOC kapsamında tıbbi hizmetlere, işlemin süresi ve karmaşıklığına göre tarife puanı veriliyor. Bu puanlar, kantonlara göre değişebilen tarife değeriyle çarpılarak hastaya veya sağlık sigortasına yansıtılacak tutar belirleniyor.

Ayakta tedavi paketine giren bir işlemde ise ilgili hizmetlerin tamamı tek bir paket içerisinde ücretlendiriliyor. Aynı tedavi için hem paket tarifesinin hem de TARDOC kalemlerinin birlikte faturalandırılmasına izin verilmiyor.

Ancak bazı müdahalelerin aynı gün yapılması halinde tek paket kapsamında değerlendirilmesi, farklı günlerde gerçekleştirilmesi durumunda ise iki ayrı tedavi olarak faturalandırılabilmesi tartışmaların merkezinde yer alıyor.

İki göz için iki ayrı randevu

Araştırmada, Valais Kantonu’ndaki bir göz kliniğinde tedavi gören Muriel adlı hastanın yaşadıkları örnek gösterildi.

Her iki gözünde ödem bulunduğu belirtilen hasta, önceki yıllarda iki gözüne yönelik enjeksiyonları aynı randevuda yaptırdığını söyledi. Ancak yeni sistemin yürürlüğe girmesinin ardından kliniğin kendisinden iki ayrı günde gelmesini istediğini belirtti.

Hasta, bir gözüne enjeksiyon yapıldıktan sonra diğer gözü için bir hafta sonra yeniden kliniğe gitmek zorunda kaldığını anlattı. Bu uygulama, tek randevu yerine iki ayrı muayene ve daha yüksek toplam fatura anlamına geldi.

Klinik tıbbi gerekçeleri öne sürdü

Söz konusu göz kliniği ise işlemlerin farklı günlerde yapılmasının faturalandırma sistemiyle değil, tıbbi nedenlerle bağlantılı olduğunu savundu.

Klinik, iki göze aynı gün enjeksiyon yapılması yerine işlemlerin ayrı günlerde gerçekleştirilmesinin enfeksiyon riskini azaltabileceğini ve olası yan etkilerin daha iyi takip edilmesini sağlayabileceğini açıkladı.

Ancak hastayı takip eden aile doktorunun, kliniğin bu açıklamasını ikna edici bulmadığı belirtildi. Doktor, uygulamadaki değişikliğin yalnızca tıbbi gerekçelerle açıklanamayacağı görüşünü dile getirdi.

İddialar yalnızca göz doktorlarıyla sınırlı değil

Araştırmaya göre randevuların farklı günlere bölünmesi yalnızca göz hastalıkları alanında yaşanmıyor. Yeni tarife kuralları kapsamında bazı işlemlerin aynı gün birlikte faturalandırılamaması, bazı uzmanların işlemleri farklı günlere yaymasına neden olabiliyor.

Bu uygulamanın hastalar açısından daha fazla yolculuk, zaman kaybı ve ek masraf anlamına geldiğine dikkat çekiliyor. Sağlık sigortalarına kesilen faturaların artmasının da uzun vadede sigorta primlerine yansıyabileceği belirtiliyor.

Bazı hastalar, TARDOC’un yürürlüğe girmesinin ardından aynı doktor tarafından yapılan benzer kontrollerin faturalarında ciddi artışlar yaşandığını bildiriyor. Bir hasta, daha önce düzenli olarak yaptırdığı göz muayenesinin faturasının yeni sistemle birlikte yaklaşık yüzde 40 yükseldiğini öne sürdü.

Yapay şekilde randevu bölmek kurallara aykırı olabilir

TARDOC sisteminde işlemleri iki farklı günde gerçekleştirmek bazı durumlarda sağlık hizmeti sağlayıcısı açısından daha yüksek gelir oluşturabiliyor. Çünkü muayene, hazırlık, altyapı ve bazı temel hizmet kalemleri her randevu için yeniden hesaplanabiliyor.

Ancak herhangi bir tıbbi gerekçe bulunmadan işlemlerin yalnızca daha yüksek ücret almak amacıyla farklı günlere bölünmesi, İsviçre Sağlık Sigortası Yasası’ndaki etkinlik, uygunluk ve ekonomiklik ilkelerine aykırılık oluşturabilir.

Uzmanlar, tüm doktorların aynı şekilde hareket ettiğinin söylenemeyeceğini, işlemlerin farklı günlerde yapılmasını gerektiren geçerli tıbbi nedenlerin bulunabileceğini vurguluyor. Her vakanın tedavinin niteliğine ve hastanın durumuna göre ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Hastalara faturalarını kontrol etme çağrısı

Hastaların kendilerine gönderilen faturalarda TARDOC kapsamında verilen hizmetleri ve ayakta tedavi paketlerini kontrol etmeleri öneriliyor.

TARDOC ile faturalandırılan hizmetler faturada “007”, ayakta tedavi paketleri ise “005” tarife koduyla gösteriliyor. Hastaların anlamadıkları veya gerçekleştirildiğinden emin olmadıkları işlemler konusunda doktorlarından ya da sağlık sigortalarından ayrıntılı açıklama isteme hakkı bulunuyor.

Sağlık sigortası primlerinin sürekli yükseldiği İsviçre’de, yeni sistemin maliyetleri kontrol altında tutup tutamayacağı ve olası kötüye kullanımın nasıl engelleneceği önümüzdeki dönemde tartışılmaya devam edecek.