BERN – Sel baskınları, İsviçre’nin karşı karşıya olduğu en büyük doğal tehlikeler arasında yer alırken, yeni bir araştırma ülkenin hangi bölgelerinin en yüksek risk altında olduğunu ortaya koydu. Neuchâtel Üniversitesi tarafından yapılan çalışmaya göre, özellikle Alp kantonlarında yaşayan nüfus sel tehlikesiyle daha sık karşı karşıya kalıyor.

Haziran 2024’te Ticino’nun kuzeyi ile Valais’de meydana gelen ani seller çok sayıda can kaybına yol açmış, üç yıl önce ise Neuchâtel kantonundaki Cressier köyü büyük ölçüde sular altında kalmıştı. Uzmanlar, 1970’li yıllardan bu yana nehir taşkınlarının hem sıklığının hem de şiddetinin belirgin şekilde arttığına dikkat çekiyor.

En yüksek risk Valais’te

Araştırma kapsamında, sel tehlikesi haritaları ile nüfus dağılımı verileri ilk kez kapsamlı şekilde karşılaştırıldı. İncelenen altı kanton arasında en yüksek riskin Valais’de olduğu belirlendi.

Çalışmayı yürüten Dania Gerber’in hesaplamalarına göre, Valais nüfusunun yaklaşık yüzde 24’ü, yani yaklaşık 90 bin kişi, yüksek sel riski taşıyan bölgelerde yaşıyor. Graubünden’de ise bu oran yüzde 20’ye ulaşıyor ve yaklaşık 38 bin kişiyi etkiliyor.

Uzmanlar, bu durumun en önemli nedenlerinden birinin Alp bölgesinin coğrafi yapısı olduğunu belirtiyor. Dağlardan inen nehirlerin Rhône Nehri’ni beslemesi, özellikle vadilerde yaşayan nüfusu daha savunmasız hale getiriyor.

Zürih ve Cenevre’de oran düşük, sayı yüksek

İsviçre Platosu’ndaki kantonlarda risk oranı daha düşük olsa da, nüfus yoğunluğu nedeniyle etkilenen kişi sayısı dikkat çekiyor. Araştırmaya göre, Zürih’te nüfusun yüzde 2,7’si, Cenevre’de ise yüzde 6,6’sı sel riski taşıyan bölgelerde yaşıyor.

Buna rağmen, risk altında bulunan kişi sayısı Zürih’te yaklaşık 44 bin, Cenevre’de ise 33 bin olarak hesaplandı. Araştırmacılar, göl kıyılarında yıllar içinde yapılan altyapı çalışmaları ve baraj sistemlerinin taşkın riskini önemli ölçüde azalttığını vurguluyor.

İklim değişikliği tehlikeyi artıracak

Watson’un aktardığı araştırmaya göre, bugün en büyük tehlike Alp kantonlarında görülse de iklim değişikliği nedeniyle gelecekte ülkenin diğer bölgeleri de daha fazla risk altına girecek.

Uzmanlar, aşırı hava olaylarının daha sık yaşanacağını, daha şiddetli olacağını ve daha önce etkilenmeyen bölgelerde de sel felaketlerinin görülebileceğini belirtiyor. Araştırmaya göre, önümüzdeki yıllarda İsviçre genelinde sel riskinin artması bekleniyor.