SCHWYZ – Alman iş dünyasının en önemli isimlerinden, Kühne+Nagel’in büyük hissedarı Klaus-Michael Kühne, 89 yaşında İsviçre’de hayatını kaybetti. Kühne+Nagel ve Kühne Vakfı, milyarderin uzun süren bir hastalığın ardından Schindellegi’deki evinde öldüğünü doğruladı.

Türkiye’deki bazı haberlerde Kühne’nin “Almanya’nın en zengin insanı” olduğu ve geride 49 milyar dolarlık servet bıraktığı belirtiliyor. Ancak uluslararası servet listelerinde rakamlar hisse fiyatlarına göre önemli ölçüde değişiyor ve Kühne’nin Almanya’daki kesin sıralaması da kullanılan listeye göre farklılık gösteriyor. Bu nedenle servetini tek bir kesin rakamla ifade etmek yerine, onlarca milyar franklık bir varlıktan söz etmek daha doğru. Alman Handelsblatt gazetesi, ölümünün ardından vakfın kontrol edeceği servetin büyüklüğünü yaklaşık 30 milyar İsviçre frangı olarak değerlendiriyor.

Yaklaşık yarım asırdır İsviçre’de yaşıyordu

Kühne’nin İsviçre ile ilişkisi yeni değildi. Alman milyarder 1975 yılında yaşam merkezini İsviçre’ye taşıdı ve uzun yıllar Schwyz kantonunun Schindellegi beldesinde yaşadı. Kühne+Nagel’in uluslararası merkezi de burada bulunuyor.

Şirketin İsviçre’ye taşınmasının temelleri daha önce atılmıştı. Kühne geçmişte İsviçre basınına verdiği röportajlarda, babasının Almanya’daki dönemin siyasi ve ekonomik ortamından duyduğu endişenin taşınmada önemli rol oynadığını anlatmıştı.

Vergi avantajlarının da rol oynadığını gizlemeyen Kühne, bunun tek neden olmadığını vurgulamıştı. Bilanz’a verdiği bir röportajda, şirketin uluslararası faaliyetlerini Avrupa’nın merkezindeki tarafsız bir ülkeden yönetme düşüncesinin de önemli olduğunu söylemişti.

Kühne, İsviçre’de yaşamasına rağmen Almanya ve özellikle doğduğu Hamburg ile bağlarını hiçbir zaman tamamen koparmadı. Hamburg’da yatırımlar yaptı; kültür, bilim ve spor projelerine büyük miktarlarda destek sağladı.

Çocuğu yoktu, mirasını yıllar önce planladı

Klaus-Michael Kühne ile eşi Christine Kühne’nin çocukları bulunmuyor. Bu nedenle milyarlarca franklık şirket imparatorluğunun geleceğinin ne olacağı uzun zamandır gündemdeydi.

Ancak Kühne bu konuda hazırlığını yıllar önce yapmıştı.

Kühne ailesi 1976 yılında İsviçre’de Kühne Vakfı’nı kurdu. Vakfın merkezi de Schindellegi’de bulunuyor. Vakıf bugün lojistik, tıp, iklim ve kültür alanlarında uluslararası projeler yürütüyor ve dünya genelinde yaklaşık 800 kişiyi istihdam ediyor.

Kühne, daha önce İsviçre basınına yaptığı açıklamada ölümünden sonra holding hisselerinin vakfa geçeceğini açıkça ifade etmişti. Böylece şirket varlıklarının parçalanmasının önlenmesi ve uzun vadede tek çatı altında tutulması hedefleniyordu.

Kühne Vakfı da kendi güncel açıklamasında, kurucusunun tüm varlıklarının nihayetinde vakfa aktarılacağını belirtiyor. Vakıf, bu yapının kendisini önümüzdeki yıllarda Avrupa’nın en büyük vakıflarından biri haline getirebileceğini ifade ediyor.

Miras sadece Kühne+Nagel’den oluşmuyor

Kühne’nin servetinin merkezinde İsviçre merkezli lojistik devi Kühne+Nagel bulunuyor.

2025 sonu itibarıyla Kühne Holding AG, Kühne+Nagel’in yaklaşık yüzde 55,4’ünü elinde bulunduruyordu. Kühne Vakfı’nın da şirkette ayrıca yaklaşık yüzde 4,7’lik payı bulunuyordu.

Ancak milyarderin yatırım imparatorluğu bunun çok ötesine uzanıyor.

Kühne Holding’in Hapag-Lloyd’da yüzde 30’un üzerinde, Lufthansa’da ise yaklaşık yüzde 20 payı bulunuyor. Holding ayrıca başka şirketlere, gayrimenkullere ve lüks otelcilik sektörüne de yatırım yapmış durumda.

Dolayısıyla söz konusu miras, bir banka hesabındaki milyarlarca frankın doğrudan bir vakfa bırakılmasından ibaret değil. Mirasın büyük bölümü şirket hisseleri, holding varlıkları, gayrimenkuller ve diğer yatırımlardan oluşan geniş bir ekonomik yapı.

Milyarlık servetin yönetimi İsviçre’de kalacak

Kühne’nin ölümünden sonra en önemli değişikliklerden biri, bu dev ekonomik yapının kontrolünün artık tek bir iş insanının elinde olmayacak olması.

Alman Handelsblatt gazetesine göre, Basel’in tanınmış hukukçularından Thomas Staehelin’in Kühne Vakfı’nın başkanlığını üstlenmesi bekleniyor. Staehelin uzun yıllardır vakfın başkan yardımcısıydı ve Kühne tarafından halef olarak belirlenmişti.

Bu durum Kühne’nin mirasının İsviçre açısından önemini daha da artırıyor. Çünkü hem Kühne+Nagel’in merkezi, hem Kühne Holding’in yapılanması hem de milyarlarca franklık şirket varlıklarını gelecekte kontrol edecek Kühne Vakfı İsviçre merkezli.

İsviçre’de kazandı, Almanya ile bağını koparmadı

Kühne’nin yaşamı iki ülke arasında şekillendi. Kendisi Alman vatandaşı ve Hamburg doğumluydu; ancak yaklaşık 50 yıl boyunca İsviçre’de yaşadı ve ekonomik imparatorluğunun merkezini burada kurdu.

Blick’e göre Kühne, İsviçre’ye taşınmada vergi avantajlarının rol oynadığını açıkça kabul etmişti. Buna rağmen Almanya ile bağlarını sürdürdü ve özellikle Hamburg’a yaptığı yatırımlar ve bağışlarla tanındı.

Hamburger SV’ye verdiği maddi destek, Hapag-Lloyd yatırımı, Hamburg’daki Kühne Logistics University, kültür projeleri ve yeni opera binası girişimi bunların en bilinenleri arasında yer aldı.

Kühne Vakfı ise 2026 yılında kendi projelerine yaklaşık 65 milyon frank kaynak ayıracağını açıklamış durumda. Vakıf, lojistikten tıbba, iklim araştırmalarından kültüre kadar çeşitli alanlarda faaliyet gösteriyor.

Klaus-Michael Kühne’nin ölümü böylece yalnızca Alman iş dünyasında önemli bir dönemin kapanması anlamına gelmiyor. Yaklaşık yarım asır önce İsviçre’ye yerleşen milyarderin oluşturduğu dev ekonomik yapının ve mirasının merkezi de İsviçre’de kalıyor. Çocuğu olmayan Kühne’nin yıllar öncesinden oluşturduğu vakıf modeli sayesinde şirket hisselerinin parçalanmadan korunması ve servetin gelirlerinin uzun vadede vakfın faaliyetlerine kaynak sağlaması hedefleniyor.