Cemil Baysal
BERN- ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa devletlerini, DEAŞ saflarında bulunan cihatçılarını geri almaya çağırıyor. Avrupa'daki bir çok ülke bu çağrıya olumlu bakmadı. FDP'li Federal Konsey Üyesi Karin Keller-Sutter, bu kişilerin bulundukları yerde mahkemeye çıkarılmalarını istiyor. İsviçre Adalet Bakanı Karin Keller-Sutter, İsviçre vatandaşı olup da DEAŞ saflarında yer alanların, Suriye ve Irak'ta yargılanmasını “tercih ettikleri”ni açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa ülkelerini, DEAŞ saflarında bulunan savaşçılarını Suriye'den geri almaya ve adalete teslim etmeye çağırıyor. Müttefikler cevap vermezse ABD'nin savaşçıları serbest bırakmak zorunda kalacağını açıkladı.
İsviçre de böyle bir önlemden etkilenecek. Şimdi Adalet Bakanı Karin Keller-Sutter böyle bir dönüşe karşı. Federal Konsey Üyesi, Fransızca yayın yapan İsviçre radyosu RTS ile yaptığı konuşmada, "Yerinde yargılanmalarını tercih ederim." dedi.

Halkımızın Güvenliği Önceliğimizdir
Bükreş'teki toplantıda AB içişleri bakanlarıyla konuşma fırsatı bulduğunu, cihatçıların geri dönüşüyle ilgili herkesin kararsız olduğunu belirtti.  Keller-Sutter mülakatta, böyle bir durumun kendilerini çok karmaşık bir duruma sokacağını söyledi.
Adalet Bakanı Karin Keller-Sutter, “Benim için öncelik İsviçre halkı ve güvenlik güçlerinin güvenliğidir.” dedi ve “Suriye ve Irak'a kendi istekleriyle savaşmaya gidenleri geri getirerek, İsviçre halkını tehlikeye koyabilir miyiz?” diye sordu. Bakan şöyle devam etti: “Onları bulundukları yerlerde yargılayabilir miyiz? DEAŞ savaşçılarını gönüllü olarak gittikleri yerden almak için İsviçre halkını tehlikeye sokmamalıyız. Bulundukları yerde yargılamak bile çok kolay değil."
Karin-Keller Sutter ayrıca şöyle dedi: ''İsviçre mahkemeleri, örneğin Suriye'de olup bitenleri yargılamak  zorunda kalsa, deliller toplayıp normal bir prosedür işletebilir miyiz? Burada suçları kanıtlamak zor.”
İsviçre istihbarat servisine göre İsviçre'den 93 kişi, Suriye ve Irak'a gitti. Bunlardan 79'unun Suriye ve Irak'ta bulunduğu da istihbarat tarafından belirtiliyor. 27 kişi ölürken, 16'sının da geri döndüğü bilgisi paylaşılıyor.

Almanya'da Ceza hukukçusu Kai Ambos, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Avrupalı DEAŞ savaşçılarının geri alınması gerektiği yönündeki talebini bir macera olarak değerlendiriyor. Ayrıca Suriye'den kadın ve erkeklerin geri getirilmesinin, Almanya'nın görevi olduğu konusunda kuşkulu. 
Bu kişilerin vatandaşlığının elinden alınıp Federal hükümetin bu işten sıyrılabileceği konusunda bir tartışma yürüyor. Bu hukuki açıdan mümkün müdür? sorusuna Ceza hukuksucus Kai Ambros şu yanıtı verdi:

'' Hukuki açıdan bunu zor görüyorum, çünkü vatandaşlık hakkını kaybetmek için çok dar kapsamlı şartların oluşması lazım. Burada bir temyiz süreci yaşanacak, Alman vatandaşı kişiler vatansız durumuna düşecekler. Aslında bu da bir çözüm değil. Esas ilginç olan Sayın Trump'ın bu kişilerin teslim alınmaması durumunda serbest kalacaklarını söylemesidir. Bu durumda tutuklu DEAŞ'lıların kimin hakimiyeti altında olduğu sorusu ortaya çıkarıyor. Amerikalılar bu kişileri serbest bırakabiliyorsa demek ki onların hakimiyeti altındalar. Bu takdirde uluslararası hukuk açısından Amerikalıların da bu meselede sorumlu olup olmadığı tartışmaya açıktır. Eğer sorumlulukları varsa Alman vatandaşı olan DEAŞ mensuplarını niçin doğrudan Almanya'ya göndermiyorlar? Bunlar örneğin Frankfurt Havaalanı'nda Alman polisi tarafından teslim alınabilir. ''

Alman İstihbarat uzmanları şu sıralar Suriye'nin kuzeyindeki cezaevlerinde yaklaşık 40 Alman cihat savaşcısının bulunduğunu tahmin ediyor. Ayrıca İdlib'de 50 ve Irak sınırına yakın Fırat vadisinde de 100 cihat savaicısının bulunduğu varsayılıyor.
 

Avrupa ülkeleri Trump'ın çağrısı konusunda farklı görüşlere sahip.
 Kuzey Ren-Vestfalya İçişleri Bakanı Herbert Reul, "DEAŞ'a katılan ve cezaevlerindeki Almanya vatandaşlarının sayısını bilmiyoruz. Biliyorsunuz bir sayıdan bahsediliyor. Bunlardan birinin Kuzey Ren-Vestfalyalı olduğu belirtiliyor. Şu açık ki Almanya kimliği olan savaşçı unsurları reddedemeyiz, onları geri çeviremeyiz, Almanya'ya gelmek onların hakkı" ifadelerini kullandı.

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas, geçtiğimiz günlerde Trump'ın çağrısına ilişkin olarak yaptığı açıklamada, Almanya vatandaşı DEAŞ mensuplarının Almanya'ya getirilmesinin çok zor olduğunu söylemişti.
Alman vatandaşı DEAŞ mensuplarının yasalara göre ülkeye geri dönme hakkı olduğunu belirten Maas, ancak Suriye'deki şartlar altında tutukluların vatandaşlık bilgilerinin doğruluğunu kontrol etme imkanı bulunmadığını öne sürdü.
Maas, söz konusu prosedür için bilgi ve ceza kovuşturmasının gerektiğini, Suriye'de bunun da imkansız olduğunu kaydetti.

Avusturya'da Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Peter Guschelbauer, lojistik ve hukuki zorluklara işaret etti. Seyahat uyarısının bulunduğu kriz bölgelerinden vatandaşları geri almanın öyle kolay bir iş olmadığını belirten Guschelbauer, ayrıca Suriye'den gelen tehlikeli cihatçıların Avusturya mahkemelerinin huzuruna çıkarılıp çıkartılmamasının hassas bir siyasi karar olduğunu dile getirdi.

Fransa ise görüşünü değiştirdi ve İçişleri Bakanı Christophe Castaner, DEAŞ'tan geri dönen herkesin Fransız yargısına teslim edilmesi gerektiğini söyledi. Rusya da DEAŞ savaşcılarını geri almaya hazır olduğuna işaret etti.