BERN/LONDRA – İngiltere’de bir temizlik görevlisinin yaptığı sıra dışı keşif, tüketicilerin uzun süredir şikâyet ettiği “shrinkflation”, yani ürünlerin fiyatları korunurken veya artırılırken miktarlarının küçültülmesi tartışmasını yeniden başlattı.

t-online’dan aktardığı habere göre, İngiliz temizlik şirketi Pocket Rockets’ın 44 yaşındaki çalışanı Victoria Gordon, bir evde temizlik yaptığı sırada çöpler arasında ambalajı hâlâ açılmamış eski bir Mars çikolatası buldu.

Ambalaj üzerindeki tarih, ürünün Şubat 1991’e ait olduğunu gösteriyordu.

Eski Mars 62,5 gram, yenisi 51 gram

Temizlik şirketi eski çikolatayı günümüzde satılan Mars ile karşılaştırarak görüntülerini sosyal medyada paylaştı. İki ürün yan yana getirildiğinde aradaki boyut farkı dikkat çekti.

Haberde verilen rakamlara göre Mars çikolatasının ağırlığı 62,5 gramdan 51 grama düştü. Bu, ürün miktarında yüzde 18’den fazla azalma anlamına geliyor. Aynı dönemde ürünün satış fiyatının ise yaklaşık üç katına çıktığı belirtildi.

Gordon, eski ve yeni ürün arasındaki farkın kendisini şaşırttığını ve karşılaştırmanın “gerçekten üzücü” olduğunu söyledi.

“Shrinkflation” nedir?

“Shrinkflation”, İngilizcede küçülme anlamındaki “shrink” ile “inflation” kelimelerinin birleşiminden oluşuyor. Uygulamada üretici, ürünün fiyatını aynı seviyede tutabiliyor veya artırabiliyor ancak paketin içerisindeki ürün miktarını azaltıyor.

Örneğin 200 gramlık bir ürünün ambalajı büyük ölçüde değiştirilmeden 180 grama indirilmesi ve aynı fiyattan satılmaya devam edilmesi, tüketicinin gram başına daha yüksek fiyat ödemesine yol açıyor.

Bazı Avrupa ülkeleri önlem aldı

Bu uygulamaya karşı bazı ülkeler tüketicilerin daha açık şekilde bilgilendirilmesini öngören düzenlemeler getirdi.

Avusturya’da Nisan 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle süpermarket ve eczanelerin, miktarı azaltılarak fiilen pahalı hale gelen ürünler konusunda tüketicileri bilgilendirmesi zorunlu hale getirildi.

Fransa’da da perakendecilerin, miktarı azaltılmış ürünlerde bu değişikliği raflarda tüketicilere bildirmesi gerekiyor.

İsviçre’de özel düzenleme bulunmuyor

İsviçre’de ise “shrinkflation” konusunda özel bir yasal düzenleme bulunmadığı belirtiliyor.

İsviçre Tüketiciyi Koruma Vakfı’ndan (SKS) Sara Stalder, SRF’nin Kassensturz programına yaptığı değerlendirmede uygulamanın hukuken dolandırıcılık olarak kabul edilmediğini ancak bunu “kasıtlı bir aldatmaca” olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Kassensturz ve RTS tarafından 2024 yılında yapılan bir araştırmada da Migros ve Coop gibi büyük İsviçre perakendecilerinde ürün miktarlarının azaltıldığı çeşitli örnekler incelenmişti.

Tüketiciyi Koruma Vakfı, İsviçre’de bu tür değişikliklerin tüketiciler tarafından fark edilmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor.